سال انتشار: ۱۳۷۷

محل انتشار: نهمین سمینار کمیته ملی آبیاری و زهکشی

تعداد صفحات: ۲۰

نویسنده(ها):

رحیم احمدی – مهندسین مشاور کارآب
داریوش معراجی – مهندسین مشاور کارآب

چکیده:

آبیاری قطره ای ثقلی روش جدیدی است که در آن آبیاری قطره ای با استفاده از فشار آب موجود در مزرعه انجام میپذیرد. و انرژی مورد نیاز سیستم از اختلاف ارتفاعسطح آب در ابتدا و انتهای مزرعه به دست می اید. در سیستم آبیاری قطره ای ثقلی ضمن آبگیری از شبکه کانالها و چاههای مزرعه، از انرژی موجود در سیستم مذکور به منظور تامین انرژی مورد نیازاستفاده به عمل آمده و از بکارگیری انرژی اضافی (ایستگاه پمپاژ) خودداری می گردد.
مقدار کلی انرژی مورد نیاز این سیستم بین ۱ تا ۳ متر ارتفاع آب برای مزارع تایکصد هکتار می باشد. می توان بخشی از این ارتفاع را از شیب در کانال انتقال و یا انهار آبرسان و شیب فاروها تامین کرد و بدین ترتیب از هرگونه پمپاژ اضافی اجتناب نمود. جانمایی این سیستم و طراحی آن مطابق مشخصات زمین بسیار مهم بوده و در قطعه بندی شبکه و آرایش لوله ها تاثیر اصلی دارد. لوله های مورد استفاده با توجه به فشار کار پائین با سیستمهای موجود متفاوت بوده و می توان از لوله های با ضخامت کم استفاده نمود. در این روش یکنواختی توزیع آب تا حدود ۸۵ درصد قابل تامین است. استفاده از سیستم فیلتر آب و کوددهی مخصوص نیز با توجه به شرایط کار قابل طراحی است. ضمنا بعلت فراخ بودن روزنه ها در این سیستم حساسیت قطر چکانها در مقابل مواد معلق و رسوب کاهش می یابد.
این سیستم از نظر اقتصادی بسیار مقرون به صرفه و از نظر بهره برداری زارع آسان و نزدیک به روشهای معمولی آبیاری می باشد.
با حذف ایستگاه پمپاژ، ضمن حذف هزینه های مربوطه، هزینه های جاری تامین انرژی و بهره برداری و نگهداری ایستگاه پمپاژ حذف می گرددبا طراحی مناسب لوله های انتقال و آبرسان و لوله های فرعی در هزینه های ثابت اولیه صرفه جویی قابل ملاحظه ای بعمل میآید.
مبانی اصلی عملکرد این سیستم بر تقلیل فشار مورد نیاز قطره چکان قرار دارد و فشار کارکرد قطره چکان در حدود ۰/۵ متر می باشد و بدین لحاظ کل شبکه با فشار کم قابل طراحی است. در تحقق موارد فوق الذکر، با ساخت لوازمو تجهیزات مورد نیاز روش آبیاری مذکور در باغات پستهبه صورت نمونه اجرا گردیده و نتایج مطلوبی به دست آمده است.