سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

ناصر ارزانی – گروه زمین شناسی دانشگاه پیام نور مرکز اصفهان

چکیده:

بهم ریزی و آشفته سازی رسوبات ساحلی در منطقه بین جذر و مد در سواحل بندر عباس و توسط موجوداتی مانند شکمپایان، خرچنگها، دوکفه ای ها و نوعی ماهی جهنده به نام Mudskipper در یک سیکل جذر ومدی و مخصوصا در مدت زمان جذر مورد مطالعه قرار گرفته است . در امتداد خط ساحلی و در مقابل دیواره بتنی یا در مقابل تپه های ماسه ای خط ساحلی، در هر سیکل جذر و مدی رسوبات تا فاصله حد اکثر ۱/۵ تا ۲ کیلومتردر جهت عمود بر ساحل تحت تاثیر شرایط پهنه جذر ومدی قرار می گیرند و از ساحل به طرف دریا، به سه منطقه مشخص تقسیم می شوند : -۱ پهنه های ماسه ای – گلی جذر و مدی با گودالهای کوچک و کم عمق، -۲ آبراهه ها و یا حاشیه های مردابی مربوط به کانالهای فاضلابی که از منازل مسکونی وارد ساحل می شوند و این دو بخش
در طول منطقه مورد مطالعه و تا عرض ۳۰۰ متری در جهت عمود بر ساحل گسترش دارند و -۳ تپه های ماسه ای کم ارتفاع ( مسطح و یا پشت گوسفندی ) و کانالهای وسیع و کم عمق جذر و مدی بین آنها که با دور شدن از این محدوده و به طرف دریا با کم شدن تاثیر توپوگرافی خط ساحلی تا پایین ترین حد جذر و با فاصله حد اکثر حدود ۲ کیلومتر در جهت عمود برساحل، مهمترین عارضه طبیعی را تشکیل می دهند . مورفولو ژ ی ساحلی با ورود موضعی و محدود مواد آواری از خشکی و تولید درجا و حمل ونقل خرده های اسکلتی در اثر سیستم جرو مدی ( در حدود ۲ متر – میکروتایدال ) و جریان کلی آب در خلیج فارس که به صورت جریانی در جهت مخالف چرخش عقربه ساعت است، رسوب گذاری را در منطقه بین جذر و مدی کنترل می کند . علاوه بر فرآیند های فیزیکی، این رسوبگذاری در اثر فعالیت موجودات زنده نیز در پهنه جذر و مدی تغییر می کند که در این منطقه آشفته سازی زیستی رسوبات در طول مدت جذر مورد بررسی قرار کرفته اس ت . خرچنگها با حفر حفرات در رسوبات و مخصوصا فعالیت پرتاب رسوبات ماسه ای – گلی از داخل حفرات ( شبیه آتشفشان گل و ماسه ) در اوایل ورود مد و ماهیهای جهنده در ابتدای مرحله جذر بیشترین فعالیت را در سطح رسوبات در پهنه های ماسه ای – گلی دارند . . شکمپایان نیز با شنا کردن در سطح تماس آب و رسوبات، حفر رسوبات و با فعالیت گل خواری، حرکت بر روی سطح رسوبات در طول مدت جذر و ایجاد گودالهای خطی باریکی که مسیر حرکت آنها را مشخص می کند، رسوبات را بهم میریزند .