واژه شرط در اصطلاح شرعی

در شرع، گاه واژه شرط به معنای مطلق »عهد« آمده است. مانند »شرط الناس« که به معنای »عهدالناس« یا »شرط االله« که به مفهوم »عهداالله« است و عهداالله نیز به معنای احکام االله، اعم از احکام تکلیفی و وضعی است. چنانچه در روایت زیر شرط به معنای عهدالهی آمده است: مردی با همسرش در ضمن عقد به نحو شرط نتیجه شرط کرده بود که چنانچه ازدواج مجدد کند، زوجه مطلقه شود.

واژه شرط در اصطلاح فقهی

در اصطلاح فقه، شرط در دو مفهوم متغایر استعمال شده است.

-۱ به امری که تحقق و صحت عبادات یا معاملات یا لزوم عقد بر آن متوقف است و این توقف ممکن است واقعی و به حکم شارع باشد یا به جعل مکلف.

-۲ مطلق تعهد و الزام و التزام که ممکن است ابتدایی، یا در ضمن عقد باشد.

شرط در اصطلاح حقوق، امری محتمل الوقوع در آینده که طرفین عقد یا ایقاع کننده، پدید آمدن اثر حقوقی یا ایقاع را، به طورکلی یا جزیی متوقف بر وجود آن امر محتمل الوقوع کنند. وصفی است که یکی از طرفین عقد، وجود آن را در مورد معامله تعهد کرده باشد، بدون این که وصف محتمل الوقوع در آینده باشد. به هر حال، شرط در هر یک از علوم نحو، فلسفه، علم کلام و اصول، مفهوم خاص خودش را دارد.