سال انتشار: ۱۳۸۰

محل انتشار: نخستین کنفرانس بهسازی زمین

تعداد صفحات: ۵

نویسنده(ها):

حمیدرضا رحمانی – عضو هیأت علمی تحقیقات خاک و آب اصفهان
مجتبی یحی آبادی – عضو هیأت علمی تحقیقات خاک و آب اصفهان

چکیده:

از بین منابع مختلف آلاینده خاک، ذرات سرب خارج شده از اگزوز وسائط نقلیه بنزین سوز اهمیت ویژه ای دارد. مطالعه و بررسی خاکهای متاثر از آلودگی سرب می تواند در ردیابی این عنصر و عناصر مشابه در زنجیره غذایی رهنمون باشد. تحقیق حاضر با هدف بررسی مقدار و نوع فرمولهای شیمیایی عنصر سرب در خاکهای اطراف بزرگراههای رشت- انزلی(منطقه انزلی) کلاچای-رامسر (منطقه رامسر)، تهران-کرج(منطقه کرج) و اصفهان-تهران(منطقه دلیجان) انجام گرفغت.نمونه های خاک به فواصل مختلف از حاشیه جاده های مذکور و از چهار عمق مذکور و از چهار عمق برداشت و فرمهای تبادلی ، وابسته به مواد آلی ، وابسته به اکسیدهای آهن – منگنز ، فرم باقیمانده و همچنین غلظت کلّ سرب در نمونه ها اندازه گیری شدند . نتایج نشان داد که فرم تبادلی در کلیه نمونه ها ناچیز و فرم وابسته به مواد آلی کم می باشد. فرم غلب سرب در خاکهای مناطق انزلی ،رامسر و دلیجان ( غرب جاده ) فرم باقیمانده درخاکهای منطقه کرج فرم کربناته و درمنطقه دلیجان ( شرق جا ده )، فرم وابسته به اکسیدهای آهن و منگنز میباشد . با افزایش ترافیک جاده و اضافه شدن مقدار سرب وارد شده به خاک مقدار نسبی فرمهای کربناته و وابسته به اکسیدهای آهن و منگنز نسبت به سایر فرمها درکنار جاده ها افزایش نشان داد .با فاصله از جاده مقدار نسبی فرمهای ا کسیدی وکربناته کاهش یافت اما مقدارنسبی فرم باقیمانده روندی افزایشی داشت . در شرایط آلودگی کم خاک ، فرم شیمیائی غالب فرم باقیمانده و در آلودگی زیاد خاک ، فرم غالب شیمیائی فرم کربناته بود . با مقایسه نتایج بدست آمده با حدود مجاز وبحرانی مشخص گردید .خاکهای منطقه کرج دارای آلودگی شدید ، خاکهای منطقه انزلی و دلیجان ( شرق جاده ) دارای آلودگی متوسط و خاکهای مناطق رامسر و دلیجان ( غرب جاده ) دارای آلودگی کم میباشند . همچنین غلظت سرب وابسته به فرمهای شیمیائی سرب با بارترافیک جاده و مقدار ذرات سرب خروجی از اگزوزها ، ارتباط مستقیم نشان داد .