سال انتشار: ۱۳۸۱

محل انتشار: چهارمین همایش ملی صنایع دریایی ایران

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

وحیده غبیشاوی – دانشگاه مالک اشتر- مرکز تحقیقات علوم و فناوری زیستی

چکیده:

به دنبال حادثه چرنوبیل در سال ۱۹۸۶ و بارش موادرادیواکتیو ناشی از آن در دریای سیاه، نمونه های ماهیان دریای سیاه بطور هفتگی و ماهیانه برای مدت ۳ سال از نظر آلودگی رادیواکتیو مورد ارزیابی و بررسی قرار گرفتند. سطوح توتال گاما اکتیویتی ۱۱۳۱ (ید ۱۳۱)، Ruthenium ، سزیم ۱۳۴ و ۱۳۷ در نمونه های ماهیان، مقادیری خدود ۳۷ تا ۴۵ بکرل در کیلوگرم را در سال ۱۹۸۶ نشان داد.
رادیونوکلئیدهای چرنوبیل همچنین در نمونه های صدف دریایی، حلزون دریایی و جلبک های بزرگ دریایی پس از حادثه مورد ارزیابی قرار گرفتند که در این سنجش بیشترین اکتیونیتی متعلق به سزیم ۱۳۷ بود ومقدار آن ۱۴۲ و ۲۸۹ بکرل در کیلوگرم وزن خشک برای صدف های دریایی طی سال ۱۹۸۶ برآورد شد.
متخصصین ترکی در سال ۱۹۹۷ یک سری رادیونوکلوئیدهای antropogenic یعنی پلوتونیم ۲۱۰، سرب ۲۱۰، اورانیم ۲۳۸، توریم ۲۳۲ و پتاسیم ۴۰ را در نمونه های رسوبات و منابع آبزی در ۷ نقطه از دریای سیاه را شناسایی نمودند و نتایج حاصله نشان داد که اورانیوم ۲۳۸ و پلوتونیم ۲۱۰ بیشترین اکتیویتی و غلظت را در ماهی کولی (anchovy) از ۲۳۸ تا ۱۰۱ بکرل در کیلوگرم و از ۹۴ تا ۱۱۲ بکرل در کیلوگرم در وزن خشک را دارا بودند.
Tc99 (تکنسیوم ۹۹) هم پس از ارزیابی در سخت پوستان و نرم تنان نشان داد که صدف های دریایی و خرچنگ ها از حساسیت بیشتری برخوردارند و بالاترین غلظت Tc99 در خرچنگ ها بوده و در حدود ۱۲ تا ۲۶ بکرل در کیلوگرم وزن مرطوب می باشد.
در جلبک های دریایی خارج از سواحل جنوبی نروژ در طی انتشار ایزوتوپ ها از تاسیسات هسته ای Sellafield در سال ۱۹۹۹ بالغ بر ۵۱۰ بکرل در کیلوگرم Tc99 در آنها مشاهده شد.
اخیرا کشف شد که جلبک های قهوه ای موجود در شمال آبهای آتلانتیک کارایی زیادی به عنوان یک شاخص زیستی در تعیین آلودگی سواحل دریاها را دارا می باشند، بطوری که این جلبک ها می توانند radioincidence باشند.
نهایتا این یافته ها در تعیین درصد آلودگی منابع آبزی مهم بوده و شایان ذکراست که بخش مهمی از این منابع، جزء منابع غذایی انسان محسوب می شود.
صنعت صادرات ماهی و محصولات و فرآورده های آن از جمله خاویار نه تنها بخش عمده ای از منابع غذایی پروتئینی ما انسان ها را فراهم می آورند بلکه با اتلاف و نابودی آنها از طریق حوادث هسته ای خسارات جبران ناپذیری به اقتصاد منابع غذایی دریایی ما وارد می شود.
لذا وقوع حوادث هسته ای در منابع آبی و آبزیا ن یک هشدار مهم است و برای همین اقدامات لازم سلامت و بهداشت آب و محافظت پرتوی آن را می طلبد.