سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزه های آبخیز

تعداد صفحات: ۱۵

نویسنده(ها):

علیرضا مردانیان – کارشناس مدیریت آبخیزداری استان چهارمحال و بختیاری
راهله محمدکریمی – دانشجوی آارشناسی ارشد جغرافیا

چکیده:

رانش زمین ( ناپایداری شیبها ) ، پدیده ای است که هر ساله خسارات مالی و جانی فراوانی را به استان وارد نموده است . رانش روستای چلو با ۳ نفر کشته در سال ۱۳۷۱ و ابیکار با ۵۵ نفر کشته در سال ۱۳۷۷ از حادثه خیزترین سوانح در طی سالهای اخیر بوده است . تخریب اراضی در منطقه چهارتخته ناغان و تخریب مراتع و جنگها و نیز ابنیه های احداثی در حاشیه جاده شهرکرد – ایذه و مسیر شهرکرد – مسجد سلیمان و تخریب بیش از ۶۰ روستا در استان از جمله عوارض این معضل می باشد . با توجه به مطالعات صورت گرفته بر روی ۴۰۰ مورد زمین لغزش در سطح استان بیش از پانزده میلیارد ریال خسارت مستقیم به اراضی کشاورزی ، پل ، جاده ، مراتع ، جنگلها و مناطق مسکونی وارد شده است . براساس تحقیق انجام شده عمده رانشهای ایجاد شده در استان در اثر تغییر کاربری اراضی بوده و تشکیلات زمین شناسی مناطق رانشی عمدتاً سازندهای پابده و کورپی مربوط به دوره ائوسن و کژدمی مربوط به کرتاسه و نهشته های کواترنر است . ارتعاشات ناشی از انفجار ، نهرهای مصنوعی آبیاری ، ترانشه های حاصل از جاده سازی ایجاد خطوط گاز ، نفت ، برق و مخابرات از جمله این عوامل می باشد .
در این بین ترانشه های حاصل از جاده سازی بیشترین سهم را از نظر تعداد بخود اختصاص داده اند. به نحوی که بیش از %۴۵ زمین لغزشهای استان در حاشیه جاده ها و در اثر ترانشه زنی کنار جاده است . از نظر شیب دامنه کلیه رانشهای ایجاد شده در شیبهای بالای ۱۱ درجه اتفاق افتاده است . به دلیل عدم انجام کار تحقیقات دقیق ژئوتکنیک و هیدرلوژی در محل پروژه های اجرایی عمده این خسارات ایجاد گردیده است . خوشبختانه رانش زمین بر خلاف دیگر حوادث قابل پیش بینی است . در این طرح تحقیقاتی سعی شده است با استفاده از اطلاعات جمع آوری شده در خصوص مشخصات زمین لغزشهای استان تحت عنوان بانک اطلاعات زمین لغزش و آنالیز تک تک موارد جمع آوری شده ، رابطه مشخصی بین وضعیت سازندهای حساس زمین شناسی منطقه با وضعیت بارندگی محل رانش ، شیب توده لغزشی و جهت و بافت خاک منطقه ارائه گردد