سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: اولین کنفرانس بین المللی بحران آب

تعداد صفحات: ۲۱

نویسنده(ها):

الهام کاه فروشان – دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی دانشگاه زابل
مسعود همایونی فر – استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه زابل

چکیده:

خشکسالی اخیر در استان آذربایجان شرقی باعث بهم خوردن تعادلهای زیست محیطی و فعالیتی در منطقه و بروز یکسری ازپیامدهای اقتصادی و اجتماعی بخصوص در بخش کشاورزی حوضه گردیده است.اهداف مقاله حاضر علاوه بر تبیین اثرات خشکسالی بر روی منابع آبی حوضه، پیامد های خشکسالی اخیر را در بخش سه گانه کشاورزی مورد بررسی قرار داده است. و سعی نموده, نتایج آن را در اقتصاد روستائیان حوضه مورد تحلیل قرار دهد.
این مقاله ضمن بهره گیری از یک چارچوب مفهومی، جهت اخذ اطلاعات از روش تحقیق پیمایشی و تکمیل پرسشنامه استفاده نموده است. داده های جمع آوری شده با استفاده از روشهای مختلف آمار توصیفی مورد تحلیل قرار گرفته است.نتایج نشان میدهد که تاثیر خشکسالی بر روی منابع آبی حوضه بسیار مشهود است و باعث افت شدید آبهای زیرزمینی گردیده است.در زیر بخش زراعت، مزارع دیم منطقه بیشترین آسیب را نشان میدهد و تا ۷۰ درصد آسیب داشته است. زراعت آبی منطقه نیز با کم آبیاری مواجه بوده و افت قابل توجه دارد. اقتصاد باغداران حوضه نیز دستخوش صدمات زیادی شده و حدود ۳۰ درصد افت محصول داشته است. ضمن اینکه کیفیت محصولات نیز کاهش یافته است.
این حوضه محل تولید مرغوبترین پنیر ایران (لیقوان) است. لذا پایه اقتصاد منطقه بر دام و مرتع استوار است. نتایجنشان میدهد که مراتع منطقه در اثر خشکسالی اخیر تا ۶۰ درصد آسیب دیده و اقتصاد دامداری منطقه تا ۴۵ درصد ضرر نشان میدهد.از نظر اجتمایی خشکسالی سبب واگرائیهای اجتماعی شده و باعث اختلافات روستائیان در تقسیم آب و استفاده از مراتع گردیده است.
توسعه زیر ساخت های آبیاری در بخش کشاورزی منطقه، توسعه بیمه محصولات کشاورزی ، توجه به آموزش بهره برداران در استحصال مناسب منابع آب منطقه و۰۰۰۰ از جمله پیشنهادات راهبردی این تحقیق است.