سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: سومین همایش ملی بحرانهای زیست محیطی ایران و راهکارهای بهبود آنها

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

شعله قطب رزمجو – دانشجوی کارشناسی ارشد خاکشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیق
امیرحسین چرخابی – استادیار مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری کشور
مصطفی چرم – استادیار گروه خاکشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده:

نگرانی مهم در محیط زیست شمال، دفن انواع پسماندهای شهری، صنعتی و بیمارستانی در حوضه های ساحلی دریای خزر است . روند رو به گسترش تولید زباله و دفن آن در شمال، مشکلی خطرناکی است که اگر به درستی به آن پرداخته نشود، آلودگیهای برگشت ناپذیری را موجب خواهد شد . بنابراین، مطالعه اثرات کمی وکیفی دفع زباله شهر رشت و حومه بر کیفیت رسوب و آب حوضه کچل در حوضه آبخیز تالاب انزلی که در برآورد خسارات به ما کمک می کند، هدف این مطالعه قرار گرفت . محل دفن زباله در ارتفاع حدود ۳۰۰ متری حوضه سیاهرود در حوضه انزلی قرار گرفته و بارش سالیانه حدود ۱۴۰۰ میلیمتری در ارتفاعات این حوضه، شیرابه حاصله از تجزیه دفن زباله را به راحتی وارد شبکه های زهکشی میکند و از این طریق به سایر محیط های آبی و خاکی انتقال داده و علاوه بر آلودگی این محیط ها، سبب آلودگی زیرزمینی بر اثر نشت ونفوذ شیرابه میگردد .به منظور مطالعه اثرات برخی از این آلودگی ها بر آب و رسوب در بالا دست وپایین دست محل دفن زباله، پس از بررسی های زمین شناسی، خاکشناسی و پوشش گیاهی چهار ایستگاه انتخاب و با روش های استاندارد اقدام به نمونه برداری در چهار فصل از آب در یک سوم زیر سطح رودخانه و ۰ تا ۱۰ سانتیمتری رسوبات کف شد . بر روی نمونه های رسوب فاکتورهای اسیدیته، کربن آلی، نیترات، آمونیوم، فسفر کل و بر روی نمونه های آب فاکتور های اکسیژن محلول، اکسیژن مورد نیاز شیمیایی اکسیژن مورد نیاز بیولوژیکی ۵ ، کربن آلی کل، اسیدیته، نیترات، آمونیوم و فسفرکل اندازه گیری شدند . میانگین غلظت اکسیژن محلول ۸ میلی گرم در لیتر، کربن آلی کل ۱۵ میلی گرم در لیتر، اسیدیته ۸ ، نیترات ۲/۵ میلی گرم در لیتر، آمونیاک ۴/۳ میلی گرم در لیتر و فسفرکل ۲/۶ میلی گرم در لیتر تعیین گردید . نتایج نشان میدهند که با توجه به مقایسه های انجام شده، آب رودخانه از نظر اکسیژن محلول در ایستگاه دوم در حد مینیمم بوده و همچنین از نظر بی . او . دی، سی . او . دی و نیز فسفرکل، آمونیوم و اسیدیته ویژه در محل دفن زباله و بخش هایی از پایین دست، دچار آلودگی شده است . در مورد رسوبات فاکتورهایی نظیر فسفرکل، آمونیوم و نیترات چندین مرتبه بیشتر از رسوبات قبل و بعد از محل دفن است . نتیجه کلی نشان میدهد شیرابه حاصل از محل دفن زباله عامل اصلی کاهش اکسیژن و بالا بودن آمونیوم و فسفر در آب این بخش از رودخانه شده که عوارض یسیار نامطلوبی بر تنفس آبزیان، غیر هوازی شدن محیط آبی و یوتیرفیکاسیون در رودخانه خواهد داشت . بنابراین، بررسی منابعی که باعث کاهش کیفیت آب ورسوبات می شوند اهمیت زیادی در مدیریت دقیق منابع آب و خاک در حوضه دارد و علل در معرض نابودی قرار دادن تالاب انزلی را روشن میکنند .