سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: همایش ژئوماتیک ۸۶

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

حمیده چراغی – سازمان نقشه برداری کشور،اداره کل ژئودزی و نقشه برداری زمینی، بخش فیزی
یعقوب حاتم – سازمان نقشه برداری کشور،اداره کل ژئودزی و نقشه برداری زمینی، بخش فیزی
پتر ونیچک – دانشکده مهندسی ژئودزی و ژئوماتیک، دانشگاه نیوبرونزویک کانادا
مهدی نجفی علمداری – دانشکده مهندسی ژئودزی و ژئوماتیک، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوس

چکیده:

به منظور انتقال شتاب ثقل از روی سطح زمین به روی ژئویید نیاز به دانستن دانسیته جرم توپوگرافی می باشد . در عمل بدلیل سختی و پیچیدگی تعیین دانسیته واقعی از مقدار ثابت ۲٫۶۷ gr/cm 3 به عنوان تقریب دانسیته واقعی استفاده می گردد . بدلیل این تقریب خطاهایی در انتقال شتاب ثقل از روی سطح زمین به روی ژئویید به وجود خواهد آمد . خوشبختانه امروزه سامانه اطلاعات مکانی (GIS) ١ ابزار مناسبی برای استخراج دانسیته واقعی از نقشه های رقومی زمین شناسی می باشد .
در این مقاله اثر تغییرات جانبی دانسیته توپوگرافی بر روی شتاب ثقل و ژئویید در تعیین و محاسبه ژئویید با دقت ۱cm در ایران مورد بررسی قرار گرفته است . مقادیر دانسیته با استفاده از نقشه های زمین شناسی ایران و جداول دانسیته سنگ بستر در محیط نرم افزار ۳۰"×۳۰" برآورد شده اند . مقادیر پارامترهای مجهول با استفاده از داده های ارتفاع و دانسیته موجود روی شبکه منظم ArcView و ArcMap محاسبه شده اند . متوسط اثر مستقیم دانسیته توپوگرافی (DDE) ٢ روی شتاب ثقل برای بیش از %۹۳ از ایران، در محدوده -۳۰ mGal الی۳۰ mGal ( متوسط ۰٫۷۶۵ mGal -) در سطح ژئویید می باشد . اثر دانسیته توپوگرافی غیر مستقیم اولیه(PIDE) در سطح ژئویید در محدوده -۰٫۹ mm الی ) ۲٫۱۱mm متوسط ) ۰٫۱mm تغییر می کند . اثر دانسیته توپوگرافی غیر مستقیم ثانویه (SIDE) ٤ بر روی شتاب ثقل بین -۰٫۲۸ µGal و ) ۰٫۶۵ µGal متوسط ) ۰٫۰۳ µGal متغیر است . نتایج بررسیها نشان می دهد که محاسبه اثر تغییرات جانبی دانسیته توپوگرافی به اندازه کافی چشمگیر است و لازم است در تعیین ژئویید دقیق با دقت ۱cm این اثر را در نظر گرفت