سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دومین همایش ملی کشاورزی بوم شناختی ایران

تعداد صفحات: ۱۹

نویسنده(ها):

امیر بهزاد برزگر – دانشجوی دوره دکتری زراعت , گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه علوم کشاور
افشین سلطانی – دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گ

چکیده:

جنبه های مختلف تغییر اقلیم مانند افزایش غلظت CO2 اتمسفری، افزایش دمـا و تغییـرات بارنـدگی از طریـق اثـر بـر رشـد گیاهان زراعی و سرعت تعرق بر عملکرد گیاهان زراعی مؤثراند . اما اثر قطعی تغییـر اقلـیم بـر عملکـرد گیاهـان زراعـی بـه برهمکنش های میان این عوامل متفاوت بستگی دارد . شناخت و درک این برهمکنش ها به ویـژه در اقلـیم هـای خـشک و نیمه خشک که به دلیل ساختار اکولوژیکی خاص خود بیش از سایر اقلـیم هـا نـسبت بـه تغییـرات محیطـی حـساس بـوده و آسیب پذیری بیشتری دارند , در طراحی راهبردهایی برای سازگار نمودن نظام های تولید غذا به تغییرات احتمالی اقلیم بسیاراهمیت دارد . هدف از این پژوهش بررسی اثر تغییرات درجـه حـرارت، غلظـت CO2 اتمـسفری و میـزان بارنـدگی برتـوان تولیدی نخود رقم جم در منطقه شمال غرب کشور ( مراغه ) با استفاده از شبیه سازی رایانه ای بود . برای پیش بینی تغییر اقلیم آینده در اثر دو برابر شدن غلظت CO2 از دو مدل (GISS) و (GFDL) استفاده شد . شبیه سـازی بـا اسـتفاده از مـدل CYRUSبرای حالت های اقلیمی در ترکیبی از دمـای معمـول و ۶و۵،۴،۳،۲، +۱ درجـه سـانتی گـراد افـزایش درجـهحرارت , بارندگی معمول و %۱۰ افزایش و %۱۵ کاهش در میزان بارندگی وغلظت CO2 فعلی و افزایش یافته با تاکیـد بـر شرایط اقلیمی محتمل در سال ۲۱۰۰ میلادی در ۲۰ سال مختلف (۱۹۷۶ -۱۹۹۵) انجام شد . مقایسه عملکرد دانه درشـرایط اقلیمی فعلی و شرایط تغییراقلیم نشان دهنده افزایش ۲۶/۱۷ درصدی در متوسط عملکرد به دلیل کـاهش دوره رشـد گیـاه و زود رس تر شدن آن و در نتیجه انطباق بهتر رشد گیاه در شرایط دیم با ذخیره آبی خاک و کاهش دوره تنش انتهای فـصل رشد بود . این مطالعه همچنین نشان داد که شرایط اقلیمی آینده علیرغم افزایش عملکرد، سبب کـاهش پایـداری عملکـرد و افزایش مخاطره تولید در بومکشت های نخود در آینده خواهد شد .