سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: اولین همایش تخصصی مهندسی محیط زیست

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

مسعود مومنی –
محمود کلباسی –
احمد جلالیان –

چکیده:

یکی از مهمترین عناصر مؤثر در یوتریفیکاسیون آبهای سطحی فسفر است که از طریق فرآیندهایفرسایش خاک به همراه رسوبات وارد آبها شده و به تدریج از رسوبات به درون آب آزاد می¬شود؛ لذا دانستن سهم هر یک از اجزای رسوب در انتقال فسفر دارای اهمیت می¬باشد. در این پژوهش اثر تغییر کاربری و چرای دام بر توزیع اندازة ذرات رسوب و مقدار هدررفت فسفر مرتبط با هر یک از اجزای رسوب بررسی شد. نتایج نشان داد که حذف پوشش گیاهی منجر به افزایش معنی¬داری در مقدار ذرات رس انتقال یافته شده و از ۳۴/۲ درصد در کاربری مرتع به ۴۴/۵ درصد در دیمزار رسیده است. مقدار هدررفت فسفر کل مرتبط با ذرات شن ، سیلت و رس در اثر تخریب مرتع افزایش داشت به طوریکه در کاربری مرتع ۰/۹، ۱۱/۴ و ۱۱/۹ ¬میلی¬گرم در متر مربع، در کاربری مرتع تخریب شده ۳/۰، ۴۷/۶ و ۳۹/۴ ¬میلی¬گرم در متر مربع و در کاربری دیمزار ۴/۱، ۱۰۲/۳ و ۱۲۹/۶ میلی¬¬گرم در متر مربع بود. همچنین مقدار هدررفت فسفر معدنی لبایل در ذرات سیلت و رس در مرتع ۰/۶۸ و ۰/۸۵ میلی¬گرم در متر مربع، در مرتع تخریب شده ۳/۱ و ۲/۸۴ میلی¬¬گرم در متر مربع و در دیمزار ۶/۵۷ و ۸/۲۵ ¬میلی‌گرم در متر مربع بود که روندی مشابه با هدررفت فسفر کل را نشان داد. نتایج این پژوهش نشان داد که بهره¬برداری نادرست از مراتع باعث افزایش قابل توجهی در انتقال ذرات غنی از فسفر می¬شود. ته¬نشینی این ذرات در مخازن آبهای سطحی و در بستر رودخانه¬ها منجر به آزادسازی فسفر این ذرات به درون آبها و ایجاد شرایط مساعد برای رشد جلبکهای مضر می¬گردد.