سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: چهارمین همایش ملی بیوتکنولوژی ایران

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

محمود غلامی توران پشتی – دانشجوی کارشناسی ارشد بخش زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شهید باهنر کرم
علی اکبر مقصودی مود – استادیار بخش زراعت و اصلااح نباتات دانشگاه شهید باهنر کرمان
خسرو منوچهری کلانتری – دانشیار بخش زیست شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده:

در این تحقیق به منظور بررسی اثر تنش شوری بر ظرفیت فتوسنتزی گیاه زعفران، سه توده بومی که از شهرستان های گناباد، فردوس و تربت حیدریه جمع آوری شده بودند، تحت اثر شوری آب آبیاری با مقادیر هدایت الکتریکی ۰، ۳، ۶، ۹ و ۱۲ds/m مورد مقایسه قرار گرفتند. این آزمایش از نوع بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار بود که ترکیبات سطوح توده بومی و شوری در آنها به صورت تصادفی توزیع شده بودند. در طول دوره آزمایش تعداد برگ ها، طول برگ ها، محتوی نسبی آب برگ ها، وزن خشک اندام هوایی، غلظت کلروفیل های a و b در برگ، تعداد کل بنه ها، تعداد بنه های بیش از ۵ گرم و میانگین وزن بنه ها اندازه گیری شد. در پایان غلظت های قندهای احیا شونده در بنه ها و برگ ها به عنوان شاخص ظرفیت فتوسنتزی گیاه اندازه گیری شد . نتایج نشان داد که غلظت قند های احیا شونده در بنه ها در اثر افزایش شوری آب آبیاری کاهش می یابد. کاهش ذخیره قند در بنه ها می تواند به علت کاهش سطح فتوسنتزکننده و یا کاهش ظرفیت فتوسنتزی گیاه باشد. نتایج این آزمایش نشان داد که با افزایش شوری، سطح فتوسنتزکننده کاهش می یابد. ظرفیت فتوسنتزی بستگی به عوامل متفاوتی دارد که به طور کلی می توان از آنها به عنوان ابزار (رنگدانه ها و آنزیم ها) و محیط فتوسنتز نام برد. در این آزمایش غلظت کلروفیل ها تحت اثر شوری آب آبیاری قرار نگرفته است بنابر این کاهش غلظت قند در بنه ها ممکن است ناشی از کاهش میزان غلظت آنزیم های موثر در فتوسنتز و یا ناشی از مساعد نبودن شرایط محیطی برای فعالیت های متابولیکی مربوط به فتوسنتز در گیاه باشد. به نظر می رسد کاهش محتوی نسبی آب برگ ها، با کاهش آب سلول، احتمالا سرعت واکنش ها را کاهش داده و همچنین باعث بسته شدن روزنه ها و کاهش سرعت فتوسنتز شده است. در نتیجه میزان تولید قند و نهایتا وزن تر بنه ها کاهش یافته است. در بین سه توده بومی مورد آزمایش غالبا توده بومی گناباد شرایط رشد بهتری داشته ولی فقط از نظر تعداد کل برگ و وزن خشک اندام هوایی نسبت به دو توده دیگر برتری معنی داری داشته است. اما از لحاظ میزان قند ذخیره شده در بنه ها اختلاف معنی داری در توده ها وجود نداشته است. به نظر می رسد مهمترین عامل در کاهش غلظت قند، کاهش محتوی نسبی آب برگ باشد.