سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

مسعود مومنی – دانشجوی سابق کارشناسی ارشد خاکشناسی
محمود کلباسی – استاد گروه خاکشناسی، دانشگاه صنعتی اصفهان
احمد جلالیان – استاد گروه خاکشناسی، دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده:

انتقال فسفر از منابع غیر متمرکز به آبهای سطحی تا حدود زیادی متاثر از مدیریت اراضی است . نوع کاربری و مدیریت اراضی با تأثیر بر معدنی شدن فسفر آلی و تبدیل ذخایر نسبتا لبایل و غیر لبابل به فرمهای قابل دسترس آلی و معدنی فسفر باعث سهولت رهاسازی فسفر به درون رواناب میگردد . به طور کلی ذخایر فسفر خاک شامل ذخایر آلی و معدنی پایدار ( نسبتا لبایل، نسبتا مقاوم و مقاوم ) و ذخایر آلی و معدنی قابل دسترس ( لبایل ) هستند . از این بین ذخایر لبایل تاثیر زیادی بر غلطت فسفر محلول در رواناب دارند [.۴] در خاکهای مرتعی به دلیل پایداری خاکدانهها و وجود پوشش گیاهی، فسفر موجود در رواناب عمدتا به صورت محلول و یا جذب شده روی کلوییدهای معلق است اما در صورتی که در اثر چرای مفرط , پوشش گیاهی از بین برود و یا در اثر فشار سم حیوانات به هم بخورد یا در آن عملیات کشاورزی انجام شود، هدررفت فسفر عمدتا به صورت جذب شده بر رسوبات خواهد بود [.۳] فرآیندهای متحرک شدن فسفر به دو دسته فرآیندهای فیزیکی و شیمیایی طبقهبندی میشود . متحرک شدن فسفر میتواند هم از سطح خاک باشد که در رواناب حل می شود و هم از رسوبات وارد شده به رواناب [.۱] غلظت فسفر خاک سطحی در تعیین غلظت فسفر رواناب مهم است زیرا محل برهمکنش رواناب و خاک است . وجود رابطة خطی بین فسفر خاک و غلظت فسفر محلول در رواناب بوسیلةمحققین مختلفی تحت شرایط کنترل شده توسط باران ساز مشاهده شده است [.۵] با توجه به روند رو به رشد تخریب مرتع زاگرس بویژه در سالهای اخیر و افزایش در تولید رواناب و رسوب که منجر به انتقال مقدار زیادی عناصر غذایی از جمله فسفر به آبهای سطحی شده؛ این پژوهش به منظور بررسی اثر تغییر کاربری و چرای دام بر مقدار فسفر لبایل خاک و تاثیر آن بر غلظت فسفر محلول در رواناب انجام شد .