سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

علیرضا رضایی – عضو هیات علمی گروه کشاورزی و صنایع غذایی پژوهشکده تحقیقات توسعه فن آور
فیروزه نواب – عضو هیات علمی گروه کشاورزی و صنایع غذایی پژوهشکده تحقیقات توسعه فن آور
حسینعلی قرائی – عضو هیات علمی گروه کشاورزی و صنایع غذایی پژوهشکده تحقیقات توسعه فن آور

چکیده:

عدس (Lens culinaris Medic) در اکثر نقاط جهان به صورت آبی و دیم کشت می شود و به عنوان یک غذای مغذی مصرف می شود (۸). زراعت در مناطق خشک و نیمه خشک از ویژگی خاصی برخوردار است(۲). در اراضی دیم، آب عامل محدود کننده رشد است و بر عملکرد اثر مستقیم دارد (۳). مناطقی که بارندگی کمتر از ۳۰۰ میلی متر در سال دارند برای دیم کاری مناسب نیستند (۵و۱۱). استان فارس با داشتن آب و هوای متنوع و ارتفاعات متعدد در بسیاری نقاط برای کشت دیم مساعد است (۱). از کل زمینهای زیر کشت حدود ۴۳% به صورت دیم کشت می شود . سطح زیر کشت عدس در استان فارس به صورت آبی ودیم به ترتیب ۵۷۱۲ و ۴۰۷۸ هکتار است که تولید محصول عدس نیز به ترتیب ۵۶۱۶ و ۲۳۱۸ تن است (۴).
از آنجا که حفظ رطوبت خاک در اقتصادی بودن زراعت مناطق خشک موثر است (۹)، کشت دیم در مناطقی که ۳۰۰ میلی متر یا بیشتر باران نازل می شود، مقرون به صرفه است (۱۱). در بیشتر تحقیقات انجام شده یکی از اهداف، استفاده بهتر از باران است چرا که در زراعت دیمعامل محدود کننده آب است (۳). و بنا به تحقیقات انجام شده افزایش میزان بذر کاشته شده سبب افزایش میزان محصول شده و بنا به گزارشاتی این افزایش محصل از نظر آماری نیز معنی دار شده است (۷و۱۵) بر اساس گزارش (۱۰)، تحقیقات انجام شده ای تحت شرایط دیم در پنجاب پاسکتان با مصرف ۳۰ کیلوگرم در هکتار بذر عدس در کاشت پنجم اکتبر طی دو سال ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۷ به طور متوسط حدود یک تن در هکتار بذر عدس حاصل شده است. تحقیقات انجام شده نشان داده است که افزایش میزان بذر کاشته شده سبب افزایش میزان محصلو شده است (۷و۱۵). ولی تحقیق دیگری ۴۰ کیلوگرم بذر در هکتار را مناسبترین میزان بذر گزارشکرده است(۱۴). مصرف ۴۰ کیلوگرم در هکتار P2O5 تاثیر زیادی بر میزان محصول داشته است (۱۴). گزارش دیگریحاکی از آن است که مصرف ۲۵ کیلوگرم در هکتار ازت به همراه ۵۰ کیلوگرم در هکتار P2O5 در کشت عدس اثر معنی دارتری از نظر آماری نسبت به دیگر میزانهای کود داشته است (۱۲). فسفر در مراحل اولیه باعث تحریک رشد و استقرار خوب گیاه و نفوذ بهتر ریشه کیگردد (۶). همین تحریک اولیه رشد گیاه ممکن است موجب نفوذ سریع و عمیق تر ریشه ها در لایه های تحتانی خاک گردد، به نحوی که گیاهی که به آن کود داده شده قادر خواهد بود که بطور موثرتری از رطوبت ذخیره شده در لایه های تحتانی خاک استفاده کند (۱۶). فسفر معمولا در ازدیاد مقاومت گیاه نسبت به خشکی موثر است، بجز درمواردی که خشکی به اندازه ای شدید است که مانع جذب عادی عناصر غذایی می شود(۱۳).