سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

امیر رضا قبادی – کارشناس ارشد زراعت دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد
سیدسعید پورداد – موسسه تحقیقات کشاورزی دیم
رحمان رجبی – موسسه تحقیقات کشاورزی دیم

چکیده:

سرما یکی از مهم ترین تنش های محیطی در ایران بوده و بیش از ۲/۵ میلیون هکتار از مزارع در مناطق سرد، در معرض آسیب سرمای زمستانه قرار دارند. پتاسیم یکی از عناصر غذایی است که در رشد و عملکرد ، تنظیم فشار اسمزی ، مقابله با کم آبی، بیماری ها، سرمازدگی و نیز خوابیدگی در گیاهان نقش بسزایی دارد. در این تحقیق به منظور بررسی تأثیر کود پتاسیم و تنش سرما بر روی تعدادی از صفات زراعی و فیزیولوژیک ۶ ژنوتیپ گلرنگ (Carthamus tinctorius L) در دو شرایط مزرعه و آزمایشگاهی، به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی ۸۵-۱۳۸۴ در مز رعه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم (سرآرود) کرمانشاه مورد بررسی قرار گرفت . در آزمایش مزرعه ای فاکتور اول شش لاین و رقم گلرنگ پاییزه وفاکتور دوم شامل دو سطح کودی صفر و ۸۰ کیلوگرم در هکتار کلرید پتاسیم بود . در طول فصل رشد علاوه بر اندازه گیری صفات فنولوژیکی، صفاتی نظیر عملکرد و اجزا عملکرد و درصد روغن اندازه گیری شد . در شرایط آزمایشگاهی نیز سرعت ، درصد و شاخص تنش جوانه زنی (GSI) ژنوتیپها در دماهای ۵، ۱۰ و ۱۵ درجه سانتیگراد مورد ارزیابی قرار گرفت ، همچنین تاثیرنقش پتاسیم درمقاومت به سرما در ژنوتیپ های گلرنگ با استفاده ازشاخص پایداری غشاءسیتوپلاسمی و میزان تجمع اسید آمینه پرولین (در دو مرحله دو برگی و چهار برگی) نیز مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشانداد که کود پتاس تأثیر معنی داری بر افزایش صفات عملکرد دانه، عملکرد روغن، پایداری غشاء سیتوپلاسمی و محتوای سلولی اسید آمینه پرولین داشته است. بررسی اثر دما بر سرعت و درصد جوانه زنی نشان داد که افزایش دما از ۵ به ۱۵ درجه سانتیگراد باعث افزایش قابل توجهی در دو صفت فوق گردیده است. لاین PI-250537 و رقم LRV-51-51 به ترتیب با میانگین ۲۸/۲۲ و ۲۷/۸۹ تعداد در روز ، بالاترین سرعت جوانه زنی و لاین PI-250537 بیشترین درصد جوانه زنی را دارا بود. بررسیهای فیزیولوژیک نشان داد که PI-250537 دارای بیشترین و Hartman کمترین پایداری غشاء سیتوپلاسمی بوده و از طرفی PI-250537 بیشترین و Gila کمترین محتوی سلولی اسید آمینه پرولین را در مراحل رشدی (دو و چهار برگی ) تحت شرایط تنش و عدم تنش سرما به خود اختصاص دادند.