سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: سومین همایش ملی مرتع و مرتع داری ایران

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

مصطفی دلخوش – رئیس اداره مراتع اداره کل منابع طبیعی استان سیستان و بلوچستان

چکیده:

یکی از مناطق عمده دنیا که به علت نامساعد بودن آب و هوا، فعالیت های انسانی را محدود می کند، مناطق خشک و نیمه خشک است. توجه به مناطق خشک برای تأمین نیازمندی های جمعیت روز افزون دنیا از یک طرف و مسائل و مشکلات ساکنان در رابطه با ویژگی های اقلیمی، کمبود آب، حساسیت خاک ها و فرسایش و تخریب پوشش گیاهی سبب شده که در سطح بین المللی، ملی و منطقه ای اقداماتی در جهت شناخت مسائل و راه های صحیح بهره برداری از مناطق طبیعی و احیاء و اصلاح مراتع در جهت بهبود وضع زندگی ساکنان این مناطق به عمل آید. کشور ما از این لحاظ از اهمیت ویژه ای برخوردار است. زیرا قسمت اعظم آن (حدود ۹۰%) دارای شرایط آب و هوایی خشک و نیمه خشک است. در رابطه با پوشش گیاهی می توان گفت در مناطقی که بارندگی سالانه آن کمتر از ۱۰۰ میلیمتر است، رطوبت خاک معمولاً حتی برای ایجاد پوشش گیاهی تنگ هم کفایت نمی کند. احداث هلالی آبگیر باعی جمع آوری هرز آب و افزایش رطوبت خاک گردیده و زمینه احیاء و اصلاح مراتع را فراهم می کند. این سازه با استفاده از بیل و کلنگ شمشه و تراز بنائی و با توان نیروی کارکردی به صورت هلال نزدیک به نیم دایره با مخزنی به طول ۳ متر، عرض یک تا یک و نیم متر و عمق متوسط ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر احداث و دارای سرریز از دو طرف بوده و توان ذخیره حدود ۰/۷ متر مکعب سیلاب را دارد. مناسبترین شیب جهت اجرای این پروژه بین ۴ تا ۲۵ درصد و تعداد هلالی در هکتار با توجه به میزان بارندگی و شیب بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ عدد متغیر است. از بذور بومی و سازگار هر منطقه جهت بذرکاری در داخل هلالیها استفاده می گردد. پروژه فوق علاوه بر ایجاد بستری مناسب جهت رشد و نمو بذور و احیاء مراتع، نقش مؤثری را در افزایش مشارکت بهره برداران و ایجاد اشتغال ایفا می نماید.