سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: دومین همایش منطقه ای اخلاق و فناوری اطلاعات

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

مهدی محسنیان راد – عضو هیات علمی دانشکده فرهنگ و ارتباطات امام صادق (علیه السلام)

چکیده:

نهادینه شدن هنجارها و ارزش های هر دین ، نیاز به عبور از روندی دارد که سوای سهم فطرت، بخش عمده آن به فکر کردن (thinking) وابسته است و عقلانیت (rationality) که مترادف با «فرایند استدلال» (reasoning) است، در این مسیر می تواند جایگاه مهمی داشته باشد. اما از آن سو، پذیرش هنجارها و ارزش ها را می توان از طریق تحریک عواطف و شیوه های هیجانی (emotion) و احساسی (feeling) نیز عملی ساخت؛ پدیده ای که ضد استدلال و تعقل است و در ادبیات روان شناختی، مترادف با اصطلاح «عقل ستیزی» است. مقاله بر این نکته تاکید دارد که اگرچه تحریک عاطفه می تواند منتهی به رفتار شود، اما اثر بخشی آن از لحظه تحریک تا بروز رفتار، سریع و بسیار کم دوام خواهد بود. مقاله بر این باور است که سال هاست، پرو پاگاندیست های سیاسی و مذهبی، توانسته اند به کمک تکرار تحریک عاطفه ها، شاهد بروز رفتارهایی به ظاهر نهادینه باشند، اما چون مبنای آن تعقل نیست، پذیرش و انجام این رفتارها، رو بنایی و آسیب پذیر خواهد بود، پدیده ای که می توان آن را «دین داری عوام ساز» نامید. مقاله در ادامه، دو سوال اصلی خود را این گونه مطرح می کند:
۱) تحرک عاطفه در به کارگیری رسانه ها، و فناروی های نوین اطلاعاتی، ارتباط (ITC) از سوی مبلغان دینی معاصر تا چه حد با اخلاق حرفه ای در حوزه رسانه ها مغایرت دارد؟
۲) آیا شیوه مرسوم مبلغان دینی معاصر در به کارگیری رسانه ها، و فناور های نون اطلاعاتی، ارتباط مبتنی بر تعقل است یا تحریک عاطفه؟ در انتها ضمن ارائه دلایل خود در بی اخلاقی بودن استفاده از رسانه ها و فناوری های نوین ارتباطی اطلاعاتی شواهدی درباره حضور چنین پدیده ای را ارائه می دهد.