سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: اولین همایش منطقه ای بهره برداری از منابع آب حوضه های کارون و زاینده رود (فرصتها و چالشها)

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

حمزه سلطانی – استادیار گروه آبیاری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا
صفر معروفی – دانشجوی دوره فوق لیسانس، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز
سعید برومندنسب – دانشیار گروه آبیاری، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران

چکیده:

در این مطالعه به منظور ارئه یک رابطه کاربردی ریاضی جهت برآورد راندمان های انتقال و توزیع آب در شبکه آبیاری پنج هزار هکتاری شاوور که در استان خوزستان واقع است، ابتدا اندازه‎گیری افت دبی بازه هایی در تعدادی از کانالهای خاکی این شبکه آبیاری به روش دبی ورودی- خروجی انجام گرفت. سپس با استفاده از داده های اندازه‎گیری مستقیم تلفات، محاسبه ضریب تلفات در واحد طول کانال انجام گرفت. سپس با کاربرد رابطه نمایی، راندمان‎های انتقال و توزیع کانالهای منطقه برآورد شد. نتایج به دست آمده نشان می دهد که راندمان انتقال در کانالهای این شبکه بین ۳۴ تا ۸۳ درصد متغیر بوده و بطور متوسط در حدود ۶۰ درصد برآورد شد. همچنین در خصوص شبکه توزیع نیز راندمان بین ۴۵ تا ۵/۸۶ درصد تغییر نموده و بطور متوسط حدود ۷۱ درصد برآورد گردید. نتایج بررسی روابط همبستگی بین راندمان و پارامترهای هیدرولیکی کانالها بیانگر آن است که در کلیه موارد از بین پارامترهای مستقل مورد نظر سطح مقطع جریان، عمق آب و محیط خیس شده کانال دارای بیشترین همبستگی با راندمان کانال می باشند. ضمناٌ با در نظر گرفتن بهترین شرایط همبستگی و انتخاب پارامترهای مناسب آن، سعی گردید که با استفاده از روش رگرسیون چندگانه، اثرات کلیه متغیرهای مستقل (سطح مقطع جریان، عمق آب و محیط خیس شده کانال) بصورت توام بر روی متغیر وابسته (راندمان کانال) مورد بررسی قرار گیرد و بهترین رابطه برای مقاصد عملی از این طریق انتخاب گردید. صحت روابط بدست آمده با محاسبه خطای مطلق بین مقادیر اندازه‎گیری شده و پیش بینی شده برآورد گردید. بطور کلی متوسط خطای روابط مربوطه در برآورد راندمان کانالها به ترتیب ۶/۱۹، ۳/۱۷ درصد می باشند که بیانگر مطلوبیت قابل قبول آنها می باشد.