سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: سومین همایش انجمن جمعیت شناسی ایران

تعداد صفحات: ۱۶

نویسنده(ها):

سعید زاهد – استادیار بخش جامعه شناسی و برنامه ریزی اجتماعی دانشگاه شیراز
فاطمه اژدری – کارشناس ارشد جمعیت و توسعه

چکیده:

یکی از ارکان مطالعات جمعیتی، مطالعۀ مهاجرت ها می باشد. جابجایی جمعیت از جمله پدیده هایی بسیار رایج و ضروری برای رشد و پذیرش تحولات در جوامع به حساب می آید تنظیم این پدیده ازجمله دغدغه های برنامه ریزان اجتماعی در سراسر جهان می باشد. این پدیده با توجه به تغییرات اجتماعی سریع و زیاد در کشورهای جهان سوم و یا کشورهای پیرامنی و یا به زعم عده ای دیگر جوامع عقب نگه داشته شده از اهمیت بیشتری برخوردار است. درکشور ما که جزء کشورهای فوق الذکر تلقی می شود، اما از جهتی از ویژگیهای جوامع فوق نیز تبعیت نمی کندو ادعای ایجاد طرحی نو در جهان معاصر دارد این پدیده از اهمیت مضاعفی برخوردار می باشد. برنامه ریزی برای مهاجرت از جمله ضروریات کشوری است که می خواهد آرایش روابط اجتماعی خود را خلاف آنچه که قبلاً بوده و انچه که معمول در جهان معاصر است تنظیم کند. تنظیم روابط اجتماعی براساس مبانی اسلامی موجب توزیع مجدد جمعیت در مکانهای جغرافیای خواهد شد. از این رو توجه به آمارهای جمعیتی در مورد مهاجرت در ایران از اهمیت ویژه ای برخوردا است یکی از منابع بسیار مهم در امر آمارهای جمعیتی سرشماری ها می باشند. سرشماری ها صورت گرفته در ایران د رخصوص ارائه آمار مناسب برای بررسی پدیده مهاجرت از نواقص عمده ای برخوردارند. تاکنون اندیشمندان جمعیتی به نواقصی مانند عدم قابلیت مقایسۀ اقلام جمعیتی سرشماری های گوناگون اشاره کرده اند. علاوه بر انچه دیگران گفته اند، با توجه به سرشماری های انجام شده و با توجه به نظریات مهاجرت، مشاهده می شود که آمارهای سرشماری ها به عوامل مورد نظر متخصصین و نظریه پردازان مهاجرت توجهی ننموده و برای یک مطالعه جامع برروی مهاجرت کارایی لازم را ندارند در این مقاله ضمن بررسی و ارائه شواهدی برای این مدعا تلاش می شود تا پیشنهاداتی برای اصلاح اقلام مورد نظر در سرشماری ها ارائه گردد.