سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: نهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

اژدر عنابی میلانی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی

چکیده:

عدم بارندگی کافی و توزیع غیر یکنواخت آن در طول فصل رشد در مناطق خشک و نیمه خشک مانند دشت تبریز باعث شده است که کشت بیشتر محصولات کشاورزی فقط توسط آبیاری امکانپذیر گردد. از طرف دیگر بعلت محدودیت منابع آب در چنین مناطقی، استفاده ی صحیح از آن حائز اهمیت بوده و تعیین برنامه ی صحیح و دقیق برای آبیاری اولویت خاصی می یابد. این مطالعه برای ارزیابی دو روش استفاده از پتانسیل آب در خاک و رطوبت خاک در تعیین برنامه ی آبیاری و مقایسه ی انها با روش مرسومآبیاری بر اساس مراحل فنولوژیکی انجام گردید. این آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با ۶ تیمار و۴ تکرار در منطقه ی سعید آباد آذربایجان شرقی و در خاکی با بافت لوم بانجام رسید.خاک سطحی دارای هدایت الکتریکی ۷/۷ pH, ds/m 2/63 ازت کل ۰/۱ درصد و فسفر و پتاسیم قابل استفاده ی بترتیب ۲۰/۱ و ۵۲۸ mg/kg بود. تیمارها شامل آبیاری در دوپتانسیل آب خاک معادل (I2)60 , (I1)40 سانتی بار، آبیاری در دو رطوبت خاک (I4)60 , (I3)40 درصد آب قابل استفاده در ناحیه ی ریشه، دو آبیاری در مراحل آغاز ریشه دوانی و گلدهی (I5) و ۴ ابیاری در مراحل اغاز ریشه روانی پایان پنجه زنی، آبستنی و مرحله شیردهی (I6) بودند. در تیمارهای I2 ,I1 پتانسیل آب خاک توسط تانسیومتر و در تیمارهای I4 , I3 رطوبت نیمرخ خاک بروش نمونه برداری و اندازه گیری رطوبت وزنی تعیین گردید. عمق آب آبیاری در تمامتیمارها ثابت و برابر نصف آب قابل استفاده تا عمق ریشه دوانی بود. میزان کود برای تمام تیمارها یکنواخت و طبق فرمول N140P40K130 اعمال گردید. نتایج بدست آمده نشان داد که اختلاف عملکرد بین تیمارهای مختلف ابیاری از نظر آماری معنی دار بوده و تیمار I1 با ۱۵/۴۳ تن در هکتار عملکرد بیولوژیک و ۵/۷۴ تن در هکتار عملکرد دانه بیشترین عملکرد را داشت. تیمار I5 نیز با ۵/۷۴ تن در هکتار عملکرد بیولوژیک و۱/۷۳ تن در هکتار عملکرد دانهکمترین عملکرد باخود اختصاص داده است. از نظر وزن هزا ردانه تیمار I2 با ۴۰/۹۳ گرم و تیمار I6 با ۳۴/۹۳ گرم بترتیب بیشترین وکمترین وزن هزاردانه را داشتند. ازنظر کارایی مصرف آب، اختلاف بین تیمارها معنی دار بود و دراین میان تیمار I5 با ۲۴/۲۵ کیلوگرم در متر مکعب برپایه ی عملکرد بیولوژیک و ۷/۳۸ کیلوگرم بر متر مکعب بر پایه ی عملکرد دانه بیشترین و تیمار I1 با ۳/۸۰ کیلوگرم بر متر مکعب بر پایه عملرد کل و ۱/۴۰ کیلوگرم بر متر مکعب بر پایه ی عملکرد دانه کمترین کارایی مصرف آب را داشتند. تیمار I6 با ۱۶/۱۶ درصد و تیمار i1 با۱۴/۷۰ درصد بترتیب بیشترین و کمترین میزان پروتئین را داشتند. از نظرشاخص برداشت تیمار I1 با ۰/۳۸ و تیمار I6 با ۰/۲۹ بترتیب بیشترین و کمترین شاخص برداشت را بخود اختصاص دادند.