سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: نهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

مجتبی خوش روش – دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی دانشگاه صنعتی اصفهان
علیرضا کیانی – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان
مهدی ذاکری نیا – دانشجوی دکتری ابیاری دانشگاه تهران
ابوالفضل ذبیحی – دانشجوی سابق آبیاری دانشگاه گرگان

چکیده:

کشور ایران در منطقه ای از جهان قرار گرفته که متوسط بارش سالانه آن کمتر از یک سوم متوسط بارش سالانه کره زمین است.همچنین علاوه بر کمبود بارش های آسمانی، توزیع مکانی و زمانی آن نیز نامناسب است، به طوری که حتی گیاهان زراعی درمناطق مرطوب کشور نیز در فصل تابستان به آبیاری تکمیلی نیاز دارند. ازانجایی که بالاترین مصرف آب دنیا در بخش کشاورزی می باشد، اگر تنها ۱۰ درصد بازده آبیاری افزایش یابد، بدون سرمایه گذاری در توسعه منابع جدید آب، قادر خواهیمبود تمامی آب مورد نیاز شرب و صنعت دنیا را تامین کنیم. برای حصول به اهداف فوق از دیرباز استفاده از شیوه های مدرن ابیاری مورد توجه قرار گرفته است. طرح حاضر با هدف بررسی تغییرات رطوبت خاک در ابیاری قطره ای نواری در سال ۱۳۸۵ در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان به اجرا در آمد. یک سیستم قطره ای تی تیپ برای محصول سوبا در زمینی به مساحت حدود ۴۰۰۰ متر مربع و شامل سه سطح آب آبیاری معادل ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد آب مورد نیاز گیاه، طراحی شد که هر سطح آبیاری شامل سه لاترال با فواصل روزنه های۲۰ سانتیمتری بود. طول ردیف های کاشت ۵۰ متر و فاصله ردیف های کشت از یکدیگر ۵۰ سانتیمتر و فاصله تی تیپ ها از یکدیگر ۱ متر بود. به منظور توزیع رطوبت در خاک یعنی هم توزیع افقی وهم توزیع عمودی، نمونه های خاک از اعماق ۲۰-۰، ۴۰-۲۰، ۶۰-۴۰، ۸۰-۶۰ سانتی متری از سطح خاک و به فاصله های ۰، ۲۵ و ۵۰ سانتی متری از محل ریزش آب تهیه گردید. نتایج نشان داد که رطوبت برای سطح ابیاری ۷۵ درصد در حد مطلوب و مناسب تر از سطح آبیاری ۵۰ درصد بود. لذا سطح ابیاری ۷۵ درصد برای شرایط مزرعه مذکور وروش ابیاری معرفی شده نسبت به سطوح دیگر از لحاظ صرفه جویی در مصرف آب و نیز ایجادشرایط رطوبتی مناسب برای ریشه توصیه می گردد.