سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: نهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

یداله فرایدی – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور

چکیده:

عملکرد نخود در کشت پاییزه در مقایسه با کشت بهاره آن بیشتراست. این امر می تواند افزایش سطح زیر کشت و تولید این محصول پروتئینی را در ایران به دنبال داشته باشد . یکی از عواملی که سبب محدودیت کشت پاییزه نخود در مناطق سردسیر کشور می شود , صدمات ناشی از سرما و یخب ندان است. به منظور بررسی مقاومت به سرما و معرفی ارقام مقاوم به سرما و افزایش عمل کرد نخود در مناطقسردسیر غرب کشور, ١٠ ژنوتیپ پیشرفته نخود طی دو سال زراعی(۸۳-۱۳۸۲ و ۸۴-۱۳۸۳) در ٣ تکرار در طرح آماری RCBD در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم مراغه مورد ارزیابی قرار گرفت . تحمل به سرما در ژنوتیپ ها, با شمارش تعداد بوته های سالم و از بین رفته پس از سرمای زمستان بر اساس درصد , ارزیابی گردید. پایین ترین دمای مطلق طی دو فصل رشد ۱۰- و ۷/۵- درجه سانتی گراد بدون پوشش برفی به ترتیب در فروردین سال ٨٣ و ٨٤ بود. در این بررسی صفات تعداد روز از کاشت تا ٥٠ % گلدهی, تعداد روز از کاشت تا ٥٠% رسیدگی, تعداد ساقه های اولیه , تعداد غلاف در بوته , طول دوره پر شدن دانه , در صد مقاومت به سرما , ارتفاع بوته و نهایتًا عمل کرد دانه و وزن صد دانه بذر اندازه گیری و ثبت گردید . نتایج تجزیه واریانس مرکب صفات نشان داد که بین ژنوتیپ ها از نظر وزن صد دانه بذر , تعداد روز از کاشت تا ٥٠ % گلدهی و ٥٠ % رسیدگی کامل, ارتفاع بوته , تعداد غلاف در بوته و تعداد ساقه های اولیه , اختلاف آماری معنی داری وجود داشت . فراوانی درصد مقاومت به سرما نشان داد که ژنوتیپ ها ی خیلی مقاوم و مقاوم (۱۰۰-۹۱% مقاومت به سرما ) صفر درصد و ژنوتیپ های متحمل (۹۰-۷۱% مقاومت به سرما) ٨٠ % فراوانی مقاومت به سرمای زمستانه را به خود اختصاص دادند. ژنوتیپ FLIP 00-78C (با درصد مقاومت به سرمای ٨٨ % و به عنوان ژنوتیپ م تحمل) بیشترین عملکرد بذر ( ١٥٠٧ کیلوگرم درهکتار) را به خود اختصاص داد . بین عملکرد دانه با درصد مقاومت به سرما همبستگی مثبت و معنی دار (**۰/۶۶۰=r) وجود داشت. در نهایت ژنوتیپ های FLIP00-78C ، FLIP 00-75C و FLIP 96-90C با دارا بودن درجه تحمل به سرمای ٣ و کمتر از ٣, درصد مقاومت به سرمای بیشتراز ٨٣ %, همچنین با داشتن عمل کرد بذر بیشتراز ١١٩٠ کیلوگرم درهکتار , به عنوان ژنوتیپ های برتر شناخته شدند.