سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: اولین همایش روشهای پیشگیری از اتلاف منابع ملی

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

رضا توکل افشاری – گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران
بهمن یزدی صمدی – گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران

چکیده:

جوانه زنی قبل از برداشت در گندم نان سبب ایجاد ضایعات در تولید گندم در استان های شمالی ایران می شود. در این مناطق به دلیل بارندگی و رطوبت بالا در زمان برداشت جوانه زنی دانه گندم بر روی گیاه مادری رخ می دهد که این امر سبب کاهش عملکرد و کیفیت بذر می گردد و از این بابت کشاورزان متحمل خسارات فراوانی می شوند. شناسایی و معرفی ارقام متحمل به جوانه زنی قبل از برداشت به عنوان یکی از راهکارهای مناسب جهت کاهش ضایعات در تولید گندم نانمی باشد. در این راستا معرفی روش یا روش های غربال آزمایشگاهی مناسب و با دقت بالا می تواند بهپژوهشگران در ارزیابی ژنوتیپ های موجود در ذخایر بانک ژن کمک شایانی نماید. این تحقیق به منظور ارزیابی دو روش غربال در بررسی مقاومت به جوانه زنی قبل از برداشت در ارقام گندم نان ایرانی انجام گردید. بدین منظور تعداد ۳۰ رقم گندم نان شامل ۲۷ رقم تجاری به همراه ۳ رقم گندم شاهد استرالیایی و کانادایی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران در سال ۱۳۸۰ کشت گردید. صفات تاریخ خوشه دهی، تاریخ گلدهی و مرحله رشدی زادکس ۹۲ در مزرعه یادداشت برداری شد. تعداد ۵۰ خوشه در مرحلهرشدی زادکس ۹۲ برداشت و رطوبت بذر بلافاصله پس از برداشت اندازه گیری شد. ارزیابی جوانه زنی روی خوشه توسط دو روش غربال شامل نمره جوانه زنی و شاخص جوانه زنی تحت شرایط آزمایشگاهی انجام شد.در هر دو روش غربال بیشتر ارقام ایرانی نسبت به جوانه زنی روی خوشه مقاومت پایینی نشان دادند. نتایج این تحقیق نشان داد که همبستگی بالایی بین دو روش فوق وجود دارد اما در غربال کردن تعداد زیادی ژنوتیپ روش نمره جوانه زنی می تواند به عنوان یک روش غربال سریع و اولیه مورد استفاده قرار گیرد.