سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزه های آبخیز

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

مجید حسینی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری کشور
عباس عطاپور – کارشناس ارشد پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران

چکیده:

در این تحقیق به منظور معرفی مناسبترین روش کاهش تبخیر از سطح خاک، افزایش طول دوره ماندگاری رطوبت خاک، تعیین میزان عملکرد تیمارهای مختلف و انجام مقایسه بین آنها، اقدام به ایجاد سامانه های لوزی شکل در دامنه شیب دار گردید . وظیفه اصلی این سامانه ها جمع آوری و هدایت آب حاصل از بارش به انتهای سامانه و نفوذ آن به داخل خاک می باشد که علاوه بر افزایش رطوبت درانتهای سامانه، تأثیر شایان توجهی در افزایش سطح سفره های آب زیرزمینی و کاهش فرسایش و رسوب دارد . در این طرح ۶ تیمار و ۳ تکرار در بخش انتهایی سامانه در نظر گرفته شده است که هر کدام از آنها با مصالح قابل دسترس کشاورزان همچون پلاستیک گلخانه ای، شن و ماسه پوشانده شده و برای انتقال رطوبت به عمق خاک فیلتری به عمق ۵۰ و قطر ۱۵ سانتی متر تعبیه شده است . پایش اطلاعات محیطی مشتمل بر بارندگی روزانه ، رواناب حاصل از بارندگی، تبخیر از طشتک، درجه حرارت خاک در عمق ۳۰ سانتیمتر و رطوبت خاک در دو عمق ۳۰ و ۵۰ سانتیمتر، در مدت سه سال به وسیله تجهیزات لازم انجام گرفت . سطح سامانه ها برای تولید رواناب بیشتر و افزایش کارایی طرح از اواسط سال دوم طرح با پوشش پلاستیک گلخانه ای عایق شد . نتایج طرح نشان می دهد که تیمار حداکثر و یا بهترین تیمار از نظر نگه داشت رطوبت خاک در عمق ۳۰ سانتیمتر تیمار ) b پوشش پلاستیکی و رو کش سنگریزه ) و در عمق ۵۰ سانتیمتر تیمارهای b و ) d خصوصیات تیمار + b فیلتر حاوی سنگریزه به عمق ۵۰ و قطر ۱۵ سانتیمتر ) می باشند . میزان افزایش رطوبت حاصل از عایق شدن سطح سامانه در تیمار حداکثردر عمق های ۳۰ و ۵۰ سانتیمتر از سطح به ترتیب معادل ۵/۱۳ و ۵/۲۶ درصد می باشد .