سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: نهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

محمدهادی نظری فر – کارشناس آموزشی و پژوهشی گروه مهندسی آبیاری و زهکشی پردیس ابوریحان دان
رضوانه مومنی – کارشناس پژوهشی گروه آبیای مهندسی و زهکشی پردیس ابوریحان – دانشگاه تهرا
کیوان سیفی – محقق موسسه تحقیقاتی فنی و مهندسی کشاورزی (مرکز ورامین)

چکیده:

محصولات کشاورزی،هر کدام شرای خاص اقلیمی خود را می طلبند و در محدوده معینی امکان رشد و نم دارند. بنابراین چنانچه آن دسته از محصولاتی که با شرایط حاکم بر منطقه سازگاری دارند به عنوان الگوی کشت انتخاب شوندضمن امکان برخورداری از حداکثر بهره وری و راندمان منابع آب و خاک،کمترین آسیب را به منابع منطقه در دراز مدت وارد می نمایند. لذا واضح می باشد که نیازمند به برنامه ریزی دقیق بر اساس استعدتادها و محدودیت های منابع است.در این راستا سازمان خوار بار جهانی به منظور بهینه سازی استفاده از زمین، آب و سایر منابع، مدلی را تحتت عنوان مدل پهنه بندی آگروکلیمائی (AEZ) ارائه و پس از تحقیقات و آزمایشات فراوان آن را برای کلیه کشورها توصیه نمود. مدل AEZ دلالت بر تقسیم بندی یک منطقه،به واحدهای کوچکتر را دارد که این واحدها از جنله قابلیت اراضی ، توان تولیدی، استعداد اراضیو غیره مشابه هستند. از این رو در این مطالعه ، جهت تعیین و توسعه بهترین و دقیقترین مدل AEZبرای محصولگندم دیم در منطقه همدان با توجه به اهمیت وزن دهی عوامل در مدل، دو روش SLA و تحلیل سلسله مراتبی جهت وزن دهی فاکتورهای موثر در مدل مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در روش SLAعلیرغم سهولت نسبی کاربرد ، طیف های ایجاد شده در نقشه های نهایی حاصل ازمدل، از برجستگی مناسبی برخوردار نیستند. بدین معنا که با توجه با این رو ش مناطقی وجود دارند که مناسب تشخیص داده می شوند، حال انکهبه لحاظ نسبی فاقد ارزش مناسبکشت گندم می باشند. اما در روش تحلیل سلسله مراتبی با توجه به مقایسه دو به دوی پارامترهای تاثیر گذار در کشت گندم، نواحی مستعد کشت گندم در بهترین حالت بسیار دقیق و جزئی نشان داد ه شده اند. با توجه به اعمال وزن پارامترهای اصلی در زیر پارامترهای تاثیر گذار درنقشه نهایی به جرات می توان گفت که نقشه نهایی در حقیقت بازگو کننده مکان های مناسب کشت گندم بر اساس نیازمندی های واقعی این کشت در منطقه می باشد که این موضوع نیز با استفاده از توابع تحلیل ناحیه ای سیستم اطلاعات جغرافیایی تایید میگردد.