سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: نهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

حشمت امیدی – دانشجوی دکتری رشته زراعت دانشگاه تربیت مدرس و عضو هیات علمی دانشگاه ایلام
زین العابدین طهماسبی سروستانی – عضوهیات علمی گروه زراعت دانشگاه تربیت مدرس
امیر قلاوند – اعضای هیات علمی گروه زراعت دانشگاه تربیت مدرس
سیدعلی محمد مدرس ثانوی – اعضای هیات علمی گروه زراعت دانشگاه تربیت مدرس

چکیده:

به منظور مطالعه تاثیر نوع خاک ورزی و فواصل ردیف بر عملکرد کمی و محتوی روغن ارقام کلزا آزمایشی دو ساله در قالب اسپلیت پلات فاکتوریل با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در ۳ تکرار در سال های زراعی ۸۲-۱۳۸۱ و ۸۳-۱۳۸۲ در ۲۵ کیلومتری مرکز تحقیقات کشاورزی ساری واقع در استان مازندران اجرا گردید.عامل اصلی شامل سیستم های خاک ورزی (Tillage systems) در ۳ سطح (۱- بدون خاک ورزی شامل کشت در بقایای محصول غلات و ۲- خاک ورزی حداقل شامل برگرداندن بقایا با دیسک و خاک ورزی ۳- خاک ورزی متداول شامل برگرداندن بقایا با دو دیسک عمود بر هم ) که در کرت های اصلی قرارگر فتند. در کرت های فرعی ترکیب سطوح تیماری ارقام (Hyola 401 و PF) و فواصل ردیف (شامل سطوح ۸ و ۱۶و ۲۴ سانتی متر) قرارداده شدند. نتایج نشان داد که سیستم خاک ورزی و رقم در سطح احتمال ۱ درصد اثر معنی داری روی صفات طول خورجین و قطر ساقه داشتند به طور ی که سیستم خاک ورزی معمول دارای قطر ساقه و طول خورجین بیشتری در هر دو سال آزمایش بود و بین سیستم خاک ورزی حداقل و بدون خاک ورزی تفاوت معنی داری دیده نشد. در هردو سال آزمایش رقم هایولا نسبت به PF دارای تعداد خورجینو قطر ساقه بیشتری بود . همچنین نتایج تجزیه مرکب نشان داد که ارقام در فواصل ردیف تحت سیستم مختلف خاک ورزی روی ارتفاع بوته ، تعداد شاخه فرعی،وزن هزار دانه،عملکرد دانه،محتوی روغن و عملکرد روغن اثر معنی دارای داشتند ارتفاع بوته رقم ها یولا در فاصله ردیف ۱۶ سانتی متر و سیستم خاک ورزی معمول بیشترین میزان بود.وزن هزار دانه رقم PF در فاصله ردیف ۱۶ سانتی متر و سیستم خاک ورزی حداقل داری بیشترین مقدار بود.از نظر عملکرد دانه پس از برتری رقم PF در فاصله ردیف کمتر و سیستم خاک ورزی معمول رقم ها یولا در فاصله ردیف ۸ سانتی متر و سیستم بدون خاک ورزی در رتبه دوم قرار گرفت.تیمار رقم در سطح احتمال ۱ درصد روی صفات طول دوره گلدهی،ارتفاع شاخه فرعی ،ارتفاع بوته،تعداد شاخه فرعی، تعداد دانه،وزن هزار دانه،عملکرد دانه،محتوی روغن و عملکرد روغن اثر معنی داری داشته است.نتایج نشان داد که علی رغم بیشتر بودن عملکرد دانه در سیستم خاک ورزی معمول ،ولی در راستای استفاده از کشاورزی پایدار می توان از ارقام در سیستم های بدون خاک ورزی یا خاک ورزی حداقل در فواصل ردیف ۸ سانتی متر استفاده نمود البته با توجه به اینکه رقم هایولا زودرس تر بود در مناطقی با طول دوره رشد کوتاهتر، می توان از آن استفاده نمود.بطور کلی نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد سیستم های خاک ورزی حداقل و بدون خاک ورزی دارای مز یت های در مقا یسه با سیستم خاک ورزی معمول هستند که کاربرد آن ها را توجیه می نماید. کاهش مصرف انرژی، نیاز به نیروی کار کمتر، نیاز به سرمایه گذاری کمتر در ماشین آلات،افزایش ذخیره رطوبتی به دلیل زیرو نشدن خاک، خود دلیل برتری سیستم های خاک ورزی حداقل و بدون خاک ورزی نسبت به سیستم خاک ورزی معمولی است.