سال انتشار: ۱۳۹۳
محل انتشار: همایش ملی راهکارهای پیش روی بحران آب در ایران و خاورمیانه
تعداد صفحات: ۵
نویسنده(ها):
سروش محرابیان – دانشجوی دکترا آبیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز
عبدعلی ناصری – استاد گروه مهندسی آب دانشگاه شید چمران اهواز
عبدالرحیم هوشمند – دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه شهید چمران اهواز
محسن احمدی – دانشجوی دکترا آبیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز و مدیر مطالعات آبیاری شرکت آب و انرژی اروند

چکیده:
رودخانه کارون یکی از منابع آبی مهم در آبیاری زمین های کشاورزی در شهرستان اهواز محسوب می شود که کیفیت آن تحت تأثیرخشکسالی های اخیر دستخوش تغییرات بسیاری شده است. با توجه به این امر، ایجاد شبکه های زهکشی و یا ارزیابی سیستم های اجرا شده سبب مدیریت اثرات نامطلوب آبیاری خواهد شد. بدین منظور این تحقیق در سال ۱۳۸۷ در مزرعه آزمایشی دانشگاه شهید چمران اهواز انجام شد. این مزرعه شامل ۷ لاترال به قطر ۱۲۵ میلی متر (به طول ۲۰۰ متر و با فواصل ۱/۵ متر) و یک کلکتور به قطر ۳۰۰ میلی متر بود. به منظور ارزیابی سیستم زهکشی، در ۳ دور آبیاری، شاخص های دبی و شوری زهاب خروجی از لاترال و کلکتور، تغییرات شوری خاک قبلB,بعدA از آبیاری، عمق نسبی سطح ایستابی RGWD شاخص انتقال نمک SEI و شوری نسبی REC ارزیابی شد. نتایج نشان داد که سرعت تخلیه زهاب در سه آبیاری تا ساعت ۵۲ ام پس از قطع آبیاری در لاترال و کلکتور بیشتر از زمان پس از آن بود. شوری زهاب خروجی از لاترال در طول مدت اندازه گیری نوسانات بسیاری داشت ولی مقدار آن در آبیاری اول بیشتر از دو آبیاری دیگر بود. شوری زهاب خروجی از کلکتور در همه آبیاری ها روند ثابت تری نشان داد. بیشترین شوری زهاب خروجی از کلکتور در آبیاری دوم مشاهده شد که به ترتیب ۱/۰۴و۱/۰۳ برابر بیشتر از بیشینه شوری در آبیاری های اول و سوم بود. نتایج بررسی شوری خاک نیز نشان داد که پس از آبیاری به شدت شوری کاهش یافت ولی با گذشت زمان و به علت صعود مویینگی دوباره افزایش نشان داد . شاخص RGWD در هر سه آبیاری بین۰/۹و۱/۱ قرار گرفت که نشان دهنده کارایی زهکش ها در کنترل سطح ایستابی بود . همچنین شاخص SEI نیز در حد مطلوبی قرار داشت. این شاخص در آبیاری سوم عدد بزرگتری نسبت به دو آبیاری قبلی نشان داد و به ترتیب ۱/۲۷و۱/۴۲ برابر بیشتر از آبیاری های اول و دوم بود. کمترین مقدار شاخصREC قبل از آبیاری و در فاصله ۱۵۰ متری از کلکتور مشاهده شد به طوری که ۱/۲۸و۱/۲۶ برابر کوچکتر از فواصل ۱۰۰ و ۵۰ متری بود. پس از آبیاری نیز کمترین REC در فاصله ۱۵۰ متری مشاهده شد