سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

شهرام مهری – عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پارس آبادمغان
محمد رضا اردکانی – عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج
آقامعلی تاری نژاد – عضو هیات علمی دانشگاه تبریز
سعید پیری پیرایواتلو – عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر

چکیده:

به منظور مقایسه واکنش ژنوتیپ های پیشرفته گندم نان نسبت به تنش خشکی، تعیین بهترین شاخص های تحمل به خشکی، مطالعه ارتباط بین عملکرد و صفات فیزیولوژیک و فنولوژیک و همچنین مطالعه ارتباط شاخص های مقاومت به تنش با عملکرد، اجزای عملکرد و سایر صفات تحت شرایط آبی، تنش خشکی اول و آب آخر فصل زراعی، این آزمایش بر پایه طرح بلو ک های کامل تصادفی (RCBD) و به صورت کرت های نواری و با شرکت ۱۹ لاین پیشرفته گندم نان همراه با دو رقم تجن و شیرودی (به عنوان شاهد ) با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاو رزی مغان اجرا گردید . ضرایبهمبستگی ساده بین صفات در شرایط آبیاری نرمال و تنش خشکی محاسبه گردید و تجزیه رگرسیونی گام به گام نیز برای عملکرد دانه در شرایط آبی وخشکی انجام گرفت و مشخص گردید که در شرایط بدون تنش رطوبتی طول دوره پر شدن دانه، مساحت برگ پرچم، تعداد دانه در بوته و وزن هزار دانهروی عملکرد اثر مستقیم مثبت و بالایی دارند اما در شرایط تنش رطوبتی اثر مستقیم و مثبت تعداد دانه در بوته، ارتفاع بوته و تعداد پنجه های بارور بیشتر از سایر اثر می باشد. بنابراین، با گزینش برای صفات ذکر شده، به ویژه تعداد د انه در بوته که در هر دو محیط شرایط رطوبتی بر روی عملکرد تأثیر مثبت دارد . می توان در شرایط محیطی مورد نظر موجب افزایش عملکرد گردید. ضمناً نقش طول دوره پر شدن دانه در شرایط خشکی کمتر از شرایط آبیاری نرمال بود از بین شاخص های متوسط عملکرد (MP) ، متوسط هندسی عملکرد (GMP)، تحمل (TOL)، شاخص حساسیت به تنش (SSI) و شاخص تحمل به تنش (STI)، شاخص آخر نسبت به سایر شاخص ها کارآیی بهتری در انتخاب ژنوتیپ های پر محصول و متحمل به خشکی داشت . بر اساس این نوع گروه بندی معلوم شد که در شرایط خشکی اول فصل ، ژنوتیپ ها ی شماره ۲۰ (با STI=1/22 و TOL=1536 و SSI=0/90) و در ژنوتیپ ۱۰ (STI=1 و TOL=1389 و SSI=0/90) در گروه بهترین ژنوتیپ ها تعیین شدند. در شرایط تنش خشکی آخر فصل نیز، ژنوتیپ ۱ (با STI=0/99 و TOL=1371 و SSI=0/73 ) بهترین ژنوتیپ بود.