سال انتشار: ۱۳۷۹

محل انتشار: اولین کنفرانس ملی بررسی راهکارهای مقابله با کم آبی و خشکسالی

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

مهدی شهسواری – کارشناس زمین شناسی مدیریت آبخیزداری جهاد سازندگی استان کرمان
علیجان آبکار – کارشناس آبخیزداری مدیریت آبخیزداری جهاد سازندگی استان کرمان

چکیده:

حوزه آبخیز ده کهان از زیر حوزه های سد استقلال میناب می باشد که در استان کرمان واقع شده است. اراضی کشاورزی این حوزه در انتهای واریزهای سنگ ریزه قرار گرفته اند که توسط ارتفاعاتی از سنگهای دگرگونی محصور شده است.
شکل اینحوزه تقریبا پهن می باشد که خود عامل بسیار موثری در ظهور سیلاب و خسارات ناشی از سیل بحساب می آید.
در حال حاضر منبع آب مورد نیاز در بخش کشاورزی و شرب در این حوزه موتورپمپها می باشند. حفر چاههای کشاورزی جهت بهره برداری از آبهای زیر زمینی به منظور کشاورزی از سال ۱۳۶۰ شدت زیادیبه خود گرفت تا اینکه از سالهای (۱۳۷۱-۱۳۶۸) کمبود شدید آب درحوزه ده کهان مشکلات زیادی را برای اراضی کشاورزی منطقه بوجود اورد. بطوریکه در سال (۱۳۷۲-۱۳۷۰) تعدادی از کشاورزان مجبور به استفاده از تانکر حمل آب جهت ابیاری درختان خود شدند.
با تقاضای مکرر مردم و پیگیری فرمانداری شهرستان کهنوج اجرای عملیات آبخیزداری و کنترل سیل در دستور کار مدیریت آبخیزداری استان قرار گرفت.
تحقیق موجود اثر اجرای عملیات آبخیزداری را در ۵ بخش در حوزه ده کهان مورد ارزیابی قرار داده است.
۱-افزایش آبهای زیر زمینی۲- رژیم آبدهی رودخانه ده کهان ۳- افزایش سطح زیر کشت اراضی کشت ۴- کاهشخسارات سیل ۵- افزایش و آگاهی مردم نسبت به عملیات آبخیزداری
طبق بررسیهای انجام شده مشکل کمبود آب حوزه به کلی حل شده است. در نقاط مختلف حوزه سطح ایستابی بین (۵-۱) متر کاهش پیدا کرده است. همچنین قبل از اجرای عملیات آبخیزداری سطحی معادل۱۵۰ هکتار از اراضی کشاورزی منطقه درمعرض خشک شده بودند که بعد از اجرای عملیات آبخیزداری نه تنها مشکل ۱۵۰ هکتار اراضی حل شده است بلکه حدود ۱۳۰ هکتار افزایش کشت داشتیم و تعداد ۱۲ حلقه چاه درمنطقه ده کهان که در فاصله سالهای (۷۱-۱۳۷۰) بعلت کم آبی فعال نبودند بعد از اجرای عملیات این چاهها از نظر کم آبی مشکلینداشتند.
در بخش کنترل سیل، سیل با دوره بازگشت ۱۰۰ ساله حوزه قابل کنترل می باشد. رودخانه ده کهان که قبلا خشک بوده در حال حاضر رد فصول مختلف سال و در سالهای مختلف دارای دبی بین (۷۰-۱۰) لیتر بر ثانیه میباشد.