سال انتشار: ۱۳۸۰

محل انتشار: نخستین همایش آبخیزداری و مدیریت استحصال آب در حوضه های آبخیز

تعداد صفحات: ۵

نویسنده(ها):

کرامت میجانی – کارشناس ارشد منابع طبیعی و عضو گروه مطالعات مدیریت آبخیزداری جهاد کشاو
مهدی شهسواری – کارشناس زمین شناسی و عضو گروه مطالعات مدیریت آبخیزداری جهاد کشاورزی ا
علی پورابولی – کارشناس آبیاری و عضو گروه ارزیابی مدیریت آبخیزداری جهاد کشاورزی استان

چکیده:

استان کرمان به مساحت ۱۸/۳ میلیون هکتار و متوسط بارندگی سالانه ۱۵۰ میلیمتر، عمدتا دارای آب و هوای خشک می باشد. میزان بارندگی استان از کمتر از ۵۰ میلیمتر در دشت شهداد تا بیش از ۷۰۰ میلیمتر در ارتفاعات جبال البرز متغیر می باشد که عمدتا مربوط به فصل زمستان و بیشتر به صورت رگباری همراه با بروز سیلاب می باشند. از طرفی برداشت بی رویه از آبهای زیر زمینی منجر به افت شدید سطح آب زیر زمینی، کاهش آبدهی مناطق آبی منطقه، پیشروی جبهه آب شور، شکست و نشست زمین در دشت های مهم استان شده است. در حالیکه روند صعودی تعداد سیل و خسارات ناشی از آنها مشکلات زیادی برای مناطق روستایی و شهری بوجود آورده است. میران فرسایش خاک در سطح ۱۴ میلیون هکتار حوضه های آبخیز استان سالانه بیش از ۴۵۰ میلیون تن می باشد. از طرفی بروز خشکسالی های متعدد عمدتا معضلات مذکور را افزایش داده است.
با توجه به مشکلات کم آبی، سیل، فرسایش و رسوب، مدیریت آبخیزداری به منظور حل این معضلات در سطح ۴۰۰ هزار هکتار از حوضه های آبخیز استان اقدام به اجرای عملیات آبخیزدارینموده است که حجم عملیات خاکی آن بالغ بر ۱۴ میلیون متر مکعب، حجم عملیات سنگ و سیمانی وگابیونی بیش از ۲۰۰ هزار متر مکعب، حجم عملیات خشکه چینی حدود ۱۱ هزار متر مکعب و احداث بانکت، فارو و تشتک درسطح ۳۰ هزار هکتار انجام شده است.
به منظور بررسی نتایج حاصله و میزان موفقیت کارهای انجام شده، در ۷ حوضه آبخیز استان (ده کهان کهنوج، راویز رفسنجان، اسفندقه جیرقفت، باب گهر زرند، کوه سفید و زمان آباد بافت، کوه پنج بردسیر) ارزیابی صورت گرفت. نتایج نشان می دهد که عملیات آبخیزداری در کنترل سیل و رسوب، تغذیه مصنوعی، افزایش آبدهی منابع آب و تداوم زمانی آنها، کاهش اثرات خشکسالی ، افزایش سطح زیر کشت و بهبود وضعیت اقتصادی اهالی مناطق مذکور موفق بوده و تداوم آن به سرعت و حجم بیشتر ضروری می باشد.