سال انتشار: ۱۳۸۰

محل انتشار: سومین همایش ملی انرژی

تعداد صفحات: ۲۵

نویسنده(ها):

سامان قاسمی – سازمان سرمایه‎گذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران وزارت امور اقتصاد

چکیده:

محدوده مورد بررسی این مقاله، کشورهای حوزه دریای خزر می‎باشند که عبارتند از جمهوریهای آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان که به دریاهای آزاد راه ندارند و هم مرز دریای خزر می‎باشند. جمهوری روسیه و جمهوری اسلامی ایران به دلیل داشتن مرز دریایی آزاد و مسیر صادرات نفت وگاز در این بررسی درنظر گرفته نشده‎اند. اما ازبکستان به رغم آنکه هم مرز دریای خزر نیست جزو این حوزه در نظر گرفته شده است زیرا از طرفی در چندین حوضچه هیدروکربن منطقه سهیم است و از طرف دیگر، مسیر پیشنهادی صادرات نفت آن با سایر کشورهای حوزهخزر مشترک است. این مقاله در پی ارزیابی امکانات صدور نفت و گاز از کشورهای نامبرده به دریاهای آزاد است لذا کلیه مسیرها تا رسیدن به آبهای آزاد مورد بررسی قرار می‎گیرند. در این رابطه فرضیاتی در نظر گرفته شده است که عبارتند از:۱) هزینه جاری استخراج در تمام پروژه‎ها یکسان می‎باشد لذا صرف نظر کردن از آن در کل تجزیه و تحلیل تأثیری نخواهد داشت. ۲) کلیه ذخایر نفت و گاز قابل استخراج می‎باشند و در پایان عمر منبع، هیچ نفت و گازی در آن باقی نخواهد ماند. ۳) مصارف داخلی از ذخایری به جز ذخایر مورد بررسی تأمین می‎گردد. ۴) با توجه به تجربیات جهانی در زمینه لوله‎های نفت وگاز، عمر مفید آنها ۲۵ سال فرض شده است.
برای تجزیه و تحلیل و بررسی مسیرهای متفاوت نفت وگاز، چهار شاخص اقتصادی، عبارت از نسبت سرمایه به مسافت، نسبت سرمایه به ظرفیت، نسبت ظرفیت به مسافت و نسبت ظرفیت طرح طی ۲۵ سال به ذخایر مسلم برای کلیه پروژه‎ها محاسبه می‎گردد. سپس با وارد کردن عوامل غیراقتصادی (عوامل سیاسی، جغرافیایی و محیط زیست) دو شاخص نسبت ارزش فعلی منبع بر اساس ذخایر مسلم به هزینه کل و نسبت ارزش فعلی منبع براساس کل ذخایر به هزینه کل برای کلیه پروژه‎ها محاسبه می‎شود و با شاخصهای اقتصادی رتبه‎بندی می‎گردد و براساس این رتبه‎ها، بهترین پروژه انتخاب می‎شود.