سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزه های آبخیز

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

بختیار کریمی – دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی دانشگاه تهران و عضو باشگاه پژوهش
عبدالمجید لیاقت – عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی کرج ،دانشگاه تهران
مسعود پارسی نژاد – عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی کرج ،دانشگاه تهران
خالد اوسطی – دانشجوی کارشناسی ارشد مرتع و آبخیزداری دانشگاه تهران و عضو باشگاه پژو

چکیده:

تاکنون شاخصهای متعددی برای پایش پدیده خشکسالی پیشنهاد شده است . در این مطالعه دادههای مربوط به بارش سالانه ۱۲ ایستگاه استانهای مازندران و گلستان در یک دوره ۳۰ ساله (۱۳۵۱-۱۳۸۰) به منظور تحلیل و مدلسازی بارش مورد استفاده قرار گرفته است . پس از انتخاب دوره مشترک آماری، بررسی کفایت و درستی دادهها و آزمون دادههای پرت از شش نمایه آب و هوایی مختلف استفاده گردید . نمایههای خشکسالی مورد بررسی عبارتند از : -۱ نمایه معیار بارندگی سالانه ) -۲ ( SIAP نمایه درصد نرمال بارندگی ) -۳ ( PNPI نمایه دهکهای بارندگی ) -۴ ( DPI نمایه ناهنجاری بارش ) -۵ ( RAI نمایه خشکسالی نیچه ) -۶ ( NICHE نمایه بارش استاندارد شده ) ).SPI سپس در مرحله بعد، کارایی نمایههای مختلف برای اهداف هواشناسی بر مبنای سه فرضیه ارزیابی شد . نتایج حاصل از آزمون فرضیهها در کل ایستگاهها نشان داد : -۱ نمایه ناهنجاری بارش و نمایه دهکهای بارندگی مقارن با سال وقوع کمینه بارندگی رخداد خشکسالی بسیار شدید را در تمام ایستگاههای تحت مطالعه گزارش نموده و از نظر تصویر خشکسالیهای بسیار شدید هواشناسی کارایی بیشتری نسبت به سایر نمایه دارند -۲٫ بررسی میانگین و انحراف معیار ضرایب همبستگی رتبهای نمایهها با نواسانات بارندگی سالانه در کل ایستگاهها نشان داد که SIAP از میانگین بالاتر و انحراف معیار کمتری نسبت به سایر نمایهها برخوردار است -۳٫ بررسی مجموع نمرات شاخصها ( بر اساس ضریب همبستگی ) در هر ایستگاه و سپس مجموع نمرات هر شاخص در کل ایستگاهها نشان داد که شاخصهای نمایه معیار بارندگی سالانه ) ) SIAP و نمایه بارش استاندارد
شده ) ) SPI دارای دقت بیشتری است . نهایتاً بر اساس نتایج حاصل از سه فرضیه ، SIAP به عنوان سنجهای کارآمد برای پایش خشکسالی هواشناسی در استانهای مازندران و گلستان معرفی گردید