سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

داود افیونی – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان و موسسه تحقیق
اشکبوس امینی – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان و موسسه تحقیق

چکیده:

حدود ۱۲ درصد مساحت ایران ( حدود ۱۹ میلیون هکتار ) برای تولیدات کشاورزی استفاده میشود که حدود ۵۰ درصد آن به درجات مختلف مشکل شوری، قلیایی یا غرقابی بودن دارد . بخشهای وسیعی از کشور مانند دشتهای قزوین و مغان، گرگان و گنبد، آزادگان، ورامین تا گرمسار، سیستان و فارس تا نوار حاشیهای جنوب کشور و اراضی حاصلخیز اطراف زاینده رود بنحوی متاثر از تنش شوری هستند و بتدریج از دسترس خارج می گردند . [ ۴] دستیابی به ارقام متحمل به شوری یکی از راه حل های مقابله با این تنش است . سرمدنیا (۱۳۷۲) ، یک راه اساسی کاهش اثرات شرایط محیطی ایجادکننده تنشها را یافتن ژنوتیپهایی می داند که دارای مجموعه ای از صفات مطلوب و با قابلیت توارث زیاد باشند . یائو و فلاورز (۱۹۸۹) معتقدند که با شناسایی ارقام متحمل به شوری، میتوان از آنها برای کاشت در مناطق شور یا انتقال صفت به ارقام پر محصول استفاده نمود . جعفری شبستری و همکاران (۱۹۹۵) بالا بودن عملکرد دانه در شرایط تنش شوری را بعنوان معیار مناسبی برای تحمل به شوری دانسته اند . اما کارایی این صفت به عنوان معیار اصلی گزینش ارقام برای تحمل شوری مورد تردید است [.۳]
پوستینی (۱۳۸۱) ، اثر تنش شوری را بر ۳۰ رقم گندم ارزیابی نمود و گزارش داد که میزان سوختگی برگ می تواند بعنوان یک شاخص مشاهدهای سریع در تعیین تحمل ارقام گندم استفاده گردد . منابع ژنتیکی گیاهی علاوه بر زیربنایی برای توسعه کشاورزی، بعنوان منبعی از سازگاری ژنتیکی همچون سپری در برابر تغییرات محیطی عمل میکنند [.۳] کلکسیون بخش تحقیقات غلات دارای ۱۵۰۰۰ نمونه گندم است که ۵۰۰۰ نمونه آن بومی است و امید میرود که در میان آنها ژنوتیپ هایی با قابلیت تحمل به تنش شوری موجود باشند تا بتوان از آنها برای تولید ارقام متحمل به شوری استفاده نمود .