سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: اولین همایش ملی حبوبات

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

علی اکبر محمودی – عضو هیئت علمی (مربی پژوهش) مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان.

چکیده:

در ایران در بین حبوبات، عدس پس از نخود از نظر سطح زیر کشت و تولید مقام دوم را داراست. کشت مداوم ارقام با عملکرد پائین و واکنش ضعیف نسبت به نهاده ها و دامنه سازگاری اندک، همچنین عدم ثبات عملکرد و حساسیت نسبت به تنش‌های زیستی و غیر زیستی را میتوان در پائین بودن عملکرد عدس دیم مؤثر دانست. طبق مطالعات انجام شده در مناطق مدیترانه‌ای عملکرد عدس در کشت زمستانه به طور معنی داری بیشتر از کشت بهاره بوده است. از آنجا که منشاء لاین‌های مورد استفاده در این آزمایش از ایکاردا بوده و نیز در ایستگاه‌های مختلفی در کشور مورد بررسی قرار گرفته و انتخاب شده‌اند، امکان کشت پائیزه این لاینها نیز می‌توانست جالب توجه باشد. از این رو این مجموعه ژنوتیپ‌ها علاوه بر کشت معمول بهاره به صورت پائیزه در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار (همانند آزمایش بهاره) در شرایط دیم شمال خراسان کشت گردید. صفات مورد بررسی در این آزمایش‌ها شامل تعداد روز تا گلدهی، تعداد روز تا رسیدگی ، درصد پوشش، ارتفاع بوته، وزن صددانه و عملکرد دانه بود. پس از اتمام یادداشت‏برداریها، تجزیه مرکب داده‏های ‏آزمایش به وسیله رایانه انجام گرفت. در کشت بهاره بین لاینهای مورد آزمایش اختلاف آماری معنی‌داری مشاهده گردید. بیشترین میزان عملکرد دانه در این آزمایش مربوط به لاین ILL 590 بود. در آزمایش پائیزه با وجود این که میانگین عملکرد این لاین تا ۶۷۸ کیلوگرم در هکتار افزایش پیدا کرد اما بالاترین عملکرد مربوط به لاین ILL 6434 با ۷۵۸ میانگین کیلوگرم در هکتار بود. از لحاظ صفت زودرسی، در هر دو آزمایش بهاره و پائیزه لاین ILL 6212 از سایر لاینها زودرس‌تر بود. این لاین همچنین از نظر صفت تعداد روز تا گلدهی نیز برتر از سایر لاینها بود. این آزمایش نشان داد که در مناطق دیمکاری شمال خراسان و اقلیم‌های مشابه در صورت وجود لاین‌های مقاوم یا متحمل به سرما امکان کشت پائیزه یا زمستانه عدس وجود دارد.