سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: همایش خاک، محیط زیست و توسعه پایدار

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

حسن اعتصامی – دانشجوی کارشناسی ارشد سابق دانشگاه تهران و عضو هیئت علمی دانشگاه تهر
حسینعلی علیخانی – دانشجوی کارشناسی ارشد سابق دانشگاه تهران و عضو هیئت علمی دانشگاه تهر
ناهید راستین – دانشجوی کارشناسی ارشد سابق دانشگاه تهران و عضو هیئت علمی دانشگاه تهر

چکیده:

استفاده از میکروارگانیسم های خاکزی به منظور افزایش محصول، بالا بردن کیفیت تولیدات کشاورزی و کنترل بیماریهای گیاهی در اوایل قرن بیستم مطرح گردید و روز به روز افقهای جدید و نوید بخش ی بر روی بشر گشود . ظهور اثرات سریع استفاده از کودهای شیمیایی در رشد گیاه سبب حرکت بطئی علم میکروبیولوژی خاک در سالهای اولیه گردید .در ایران گندم به لحاظ استراتژیک مهمترین محصول زراعی کشور محسوب می گردد. افزایش این محصول در گرو بکارگیری بهینه نهاده های کشاورزی از جمله کود می باشد . استفاده از کودهای شیمیایی علیرغم هزینه زیاد، بازدهی کم و خطر آلودگی های زیست محیطی مانند آلودگی آبهای سطحی و زیرزمینی را در پی دارند. بعلاوه فشردگی خاکها، کاهش دیگر خصوصیات فیزیکی مثبت در خاکها، کاهش کیفیت محصولات کشاورزی و بطورکلی کاهش باروری خاکها از نتایج نامطلوب مصرف نامتعادل کودهای شیمیایی می باشند ( ۱).از آنجا که مدیریت کود از عوامل اصلی در نیل به کشاورزی پایدار محسوب می گردد، لذا جایگزینی تدریجی کودهای شیمی ایی خصوصا کودهای نیتروژنی و فسفاتی با کودهای بیولوژیک بدلیل مزایای نسبی کودهای بیولوژیک و بعلاوه ارزانی آن امری کاملا اجتناب ناپذیر است باکتر یهای ر یزوبیادرزمره بهتر ین ر یزوباکتریهایمحرک رشد گیاه(PGPR)قرار داده شده اند ( ۵). یکی از مهمترین راههایی که این باکتریها بر رشد و نمو گیاه اثر می گذارند از طریقسنتزفیتوهورمون ایندولی(IAA) می باشد.این هورمون باعث توسعه سیستم ریشه ای گیاه و بدنبال آن افزایش جذب عناصر غذایی توسطآن میگردد. این باکتریها غالبًا جهت تولید اکسین از اسید آمینه تریپتوفان بعنوان پیش نیاز استفاده م یکنند( ۳) زیادی اکسین میتواند اثربازدارندگی بر شاخص های رشد مخصوصًا ریشه داشته باشد و موجب کاهش عملکرد شود ( ۷) IAA سنتز شده توسط باکتریها علاوه بر رشدریشه در برخی از موارد از طریق تحریک آنزیم ACC سنت تاز و افزایش سنتز مادهACC که پیش نیاز اتیلن است م یتواند نتیجه عکس رابه دنبال داشته باشد ( ۶). یکی از راههای پایین آوردن سطح اتیلن در گیاه جلوگیری از تولیدآن توسط بازدارنده های تولید اتیلنمی باشد( ۳). لذا این فرضیه تقویت م ی شود که باکتریهای ریزوبیومی مولد فیتوهورمونهای ایندولی(IAA) از طریق رشد طولی ریشه ها ونهایتا” افزایش سیستم ریشه ای گیاه گندم بتوانند سطح تماس ریشه گیاه با خاک و در نهایت سطح جذب عناصر غذایی را به گونه ای افزایش دهند که از آنها به عنوان جایگزین کودهای شیمیایی (در خاکهای نسبتا ” حاصلخیز ) ویا حداقل مکمل کودهای شیمیایی (در خاکهای نسبتًا فقیر )استفاده نمود.