سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: دومین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

امیر نورجو – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی
رضا رضایی – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی

چکیده:

در شرایط اقلیمی خشک و نیمه خشک حاکم بر گستره کشور و از طرفی وجود اراضی مرتفع و عدم امکان آبیاری غالب اراضی بنا به شرایط کمبود منابع آب کشو ر و یا هزینه زیاد انتقال آب به این اراضی ایجاب می نماید از بارندگیها جهت ذخیره در نیمرخ خاک حداکثر استفاده به عمل آید . در شرایط اقلیمی کشور ما که میزان تبخیر قابل ملاحظه می باشد بارنگیهایی با عمق کم بلافاصله پس از بارش بصورت تبخیر از دست رفته و از لحاظ تامین آب گیاه جزء تلفات محسوب می شود. در این شرایط میتوان با احداث ریز حوضه های آبگیر در اطراف درختان، رواناب حاصل از آب باران را به پای بوته هدایت و در ناحیه ریشه وادار به نفوذ و ذخیره کرد . در این مقاله سعی شده است با ارائه یک تحقیق موردی اصول و عملیات لا زم برای احداث حوضه های کوچک اطراف درخت به عنوان راهبردی مناسب برای توسعه پایدار کشاورزی و فضای سبز در مناطق خشک و نیمه خشک تبیین گردد . بطورکلی در این روش برای هر درخت یک حوضه آبگیر کوچک جهت تولید رواناب ایجاد میگردد تا آب باران را به پای درخت (منطقه نفوذ و تغذیه نبات ) هدایت و ذخیره نماید . رواناب ذخیره شده می تواند در استقرار و رشد بعدی نهالها موثر واقع شود. نسبت سطح حوضه جمع کننده رواناب به منطقه تغذیه با توجه به نوع گیاه و مقدار بارندگی بین ۱:۱ تا ۱:۲۰ متغیر است . برای افزایش جریان رواناب سطح آبگیر را می توان با مالچ های مختلف طبیعی و مصنوعی از قبیل تخته سنگ،پلاستیک، کاه و گل، غلتک زدن و یا آجر پاره پوشش داد این تکنیک علاوه بر گسترش باغات و فضای سبز در مناطق مرتفع و دامنه ای در بلند مدت موجب برقراری تعادل هیدرولوژیکی و اکولوژیکی خواهد شد . از مزایای دیگر این روش می توان به کنترل فرسایش خاک، جلوگیری از وقوع سیل، ایجاد جریانات زیر سطحی و تبدیل جریانات غیر منظم رودخانهای به جریانهای منظم و مستمر اشاره نمود