سال انتشار: ۱۳۸۰

محل انتشار: نخستین همایش آبخیزداری و مدیریت استحصال آب در حوضه های آبخیز

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

عبدال شهریور – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام استان کهکیلویه و بوی
حداد فروغی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام استان کهکیلویه و بوی

چکیده:

استان کهکیلویه و بویراحمد دارای دو منطقه سردسیری وگرمسیری بوده که منطقه گرمسیری ۵۷% و منطقه سردسیری ۴۳% ازمساحت استان را در بر میگیرد [۱]. در منطقه سردسیری بعلت نزولات برفی بخصوص در ارتفاعات مهمترین منبع آب جهت کشاورزی (زراعت و باغبانی) را چشمه ها و رودخانه ها تشکیل میدهد و در منطقه گرمسیری مهمترین منبع تامین آب راچاههای عمیق و نیمه عمیق حفر شده توسط کشاورزان تشکیل می دهد، خشکسالی های پی در پی در سال های اخیر سبب گردیده است تا کشاورزان دو منطقه یاد شده با کم شدن دبی چشمه ها و چاهها مواجهگردند. بطوریکه دبی اکثر چاهها در منطقه گرمسیری در حدی است که تنها چندین ساعت از روز می توانند پمپاژ نمایند و در منطثه سردسیر نیز دبی چشمه ها کاهش محسوسی داشته و دوره حقابه هر کشاورزی نیز افزایش چشمگیری داشته است. بهمین دلیل در سالهای اخیر برخی از کشاورزان از هر دو منطقه یاد شده به احداث استخرها در کنار چاهها و چشمه ها روی آورده اند. اگرچه احداث استخرها هزینه هایی را نیز بدنبال خواهد داشت ولی مزایای استفاده از استخرها در حدیاست که می تواند بعنوان یک راه حل اصولی بخصوص در سالهای خشکسالی مورد توجه جدی قرار گیرد.
مزایای استفاده از استخرها: ۱- ذخیره نمودن آب چشمه های با دبی کم و آبیاری اراضی با دبی بالا که همین امر باعث افزایش راندمان آبیاری خواهد شد، ۲- ذخیره نمودن حقابه هر کشاورز در استخر احدثی خودش و آبیاری در هر زمانی که کشاورز مایل باشد، ۳- با توجه به اینکه آبیاری معمولا در طو روز انجام می گیرد می تواند آب چاهها و چشمه های با دبی کم را در شب ذخیره و در طوب روز مورد استفاده قرار داد، ۴- استفاده از استخرهای دو منظوره که با توجه به هزینه های نسبتا بالایی که احداث استخرها دارند می توان استخرها را بگونه ای طراحی نمود که علاوه بر ذخیره نمودن آب چشمهیا چاهها از آنها بعنوان حوضچه های پرورش ماهی نیز استفاده نمود که این امر سبب می گردد تا در چند سال اول هزینه های احداث استخر جبران گردد. ۵- امکان استفاده از سیستم های آبیاری تحت فشار درکنار استخرها به خصوص آبیاری قطره ای برای باغات که چندین برابر از میزان مصرف آب کاسته شده ضمن اینکه از سایر مزایایی این نوع آبیاری نیز استفاده خواهد شد.