سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: اولین همایش ملی مهندسی مسیلها (کالها)

تعداد صفحات: ۲۳

نویسنده(ها):

چکیده:

در دهه های اخیر رشد جمعیت شهرها، افزایش مصرف آب شرب را بدنبال داشته است ، پساب آن توسط چاههای حفر شده در اماکن مسکونی و تأ سیسات شهری به زمین تزریق می شود ،آبهای حاصل از بارندگی و آبیاری فضاهای سبز شهری نیزبه آن افزوده می گردد. در گذشته ای نه چندان دور توسط قنوات و چاههای کم عمق از آبهای تحت الارضی برای آبیاری مزارع و باغات مجاور شهرها استفاده می شد که با تغییر در کاربری زمینها و تبدیل آنها به فضاهای مسکونی و صنعتی برداشت از آبهای نفوذی بطور قابل ملاحظه ای کاهش یافته است، مجاری قنوات که در زمان
بهره برداری عاملی برای تعادل سطح آب های زیرزمینی بودند، پس از خشکیدن بعلت قرار گرفتن بخشهایی از آنها زیر پی ساختمانها سرگردانی آبهای بالادست را فراهم ساخته واین عوامل در برخی از شهرها موج ب بالا آمدن سطح آب زیر زمینی شده بطوریکه زندگی عادی ساکنان را به مخاطره انداخته است. بالا آمدن سطح آب در شهرها موجب سستی زمین و کاهش باربری و حتی شکستگی پی ها و فروریزی بناها خواهد شد، در چنین شرایطی ایجاد تأسیسات زیرسطحی مقدور نخواهد بود و بهره گیری از زمین تقلیل فاحش خواهد یافت.
آبهای سطحی پس از رسیدن به لایه های غیر قابل نفوذ، جریان می یابند و اکثراً در بخش های سست زمین و گسل ها فرو رفته و در بعضی مناطق موجب آلوده ساختن آبهای سفره های عمیق می شوند. شهر مقدس مشهد علاوه بر جمعیت رو به رشدش سالانه پذیرای بیش از بیست میلیون زائر است که این عامل و محدودیت منابع آبی، این کلان شهر مذهبی را در تنگنا قرار داده است.
منابع آب مشهد به نزولات جوی پشت دو سد طرق و کارده و تعدادی چاه عمیق و نیمه عمیق منحصر می گردد و اگر خط انتقال آب از سد دوستی نیز سامان یابد، به هما ن میزان مصرف آب هم بالا رفته که باز هم همواره کمبود آب وجود خواهد داشت و بایستی چاره ای اندیشید.
اگر در دشت مشهد وجود آبهای تحت الارضی بعلت قرار گرفتن در عمق حداقل بیست متری زمین خطراتی را که به آن اشاره شد در بر ندارد، لیکن از دست دادن سالانه حدود دویست م یلیون متر مکعب آب مصرفی و بخش اعظم رواناب حاصل از بارندگی دشت مذکور که آن نیز به کشف رود و از آنجا به تجن و در نهایت در ریگزارهای قره قوم فرو می رود انگیزه ای برای پژوهش پیرامون موارد مشروحه خواهد بود.
-۱ تاریخچه پیدایش شهر مشهد وعلل انتخاب محل کنونی وتغییرات حاصله در تجمع جمعیت در طول تاریخ
-۲ تغییرات بوجود آمده در عمق آبهای تحت الارضی بالادست و پائین دست
-۳ جهت جریان آب زیرزمینی در سفره زیرسطحی
-۴ نوسانات سطح آب زیرزمینی در طول زمان
-۵ انتخاب گزینه های عملی برای جلوگیری از هدر رفت آبهای تحت الارضی توسط پیشینیان در طول تاریخ و مقایسه چاههای عمودی با گالریهای افقی از نظر زهکشی
-۶ بهره برداری از زهاب با هدایت آبهای حاصله به زمینهای زراعی و باغات پائین دست و استفاده از آب زهکشی در آبیاری فضاهای سبز شهری در فصل کم آبی بعنوان راهکاری عملی
-۷ طراحی زهکش ها و بیان روشهای اجرائی و بهره گیری از تکنولوژی نوین
با امید به اینکه این پژوهش بتواند در زندگی روزمره ساکنان شهرهای مشابه مفید واقع گردد.