سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

مجید ستاری – عضو هیات علمی، موسسه تحقیقات برنج کشور- معاونت مازندران
احمد ولیزاده – عضو هیات علمی، موسسه تحقیقات برنج کشور- معاونت مازندران
محمد نوروزی – عضو هیات علمی، موسسه تحقیقات برنج کشور- معاونت مازندران
قربانعلی نعمت زاده – استاد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

چکیده:

برای اصلاح و تولید لاین های نرعقیم سیتوپلاسمی – ژنتیکی جدید برنج سازگار با شرایط مناطق مختلف کشور ، تلاقی های متفاوتی از ارقام پرمحصول اصلاح شده و ارقام محلی ایرانی با رقم نرعقیم IR58025A انجام گردید . با مطالعه اولیه نتاج این تلاقی از نظر باروری دانه گرده در آزمایشگاه و نیز باروری خوشه در شرایط ایزوله در مزرعه مشخص شد که گیاه F1 حاصل از تلاقی ارقام اصلاح شده ندا، نعمت وفجر با رقم نرعقیم مذکور، دارای دانه های گرده صددرصد عقیم می باشند ومشخص گردید که ارقام ندا، نعمت وفجر دارای ژن هسته ای مغلوب (rfrf) و سیتوپلاسم نرمال میباشند و به همین دلیل گیاهان F1 حاصل ازتلاقی با لاین نر عقیم سیتوپلاسمی- ژنتیکی IR58025A تولید گیاهان کاملا نر عقیم نموده اند. این مطلب نشان داد که این ارقام می توانند به صورت بالقوه یک رقم نگهدارنده نر عقیم (لاین B) بسیار خوبی باشند. به همین دلیل از این ارقام بعنوان والد دوره ای (رقم دهنده ژنوم هسته ای) استفاده گردید. در ادامه جهت اصلاح و تهیه رقم جدید نرعقیم سیتوپلاسمی – ژنتیکی ، ارقام ند ا، نعمت وفجر به عنوان والد دوره ای در نظر گرفته شدند و تلاقی های برگشتی لازم (هفت نسل )جهت تثبیت وخلوص کامل انجام پذیرفت .لاین های نرعقیم تولید شده ، لاین های آلوسیتوپلاسمیک والدین بارور ندا، نعمت وفجر می باشند . همچنین مطالعات مورفولوژیکی ، زراعی و نیز اندازه گیری های صفات وابسته به آلوگامی و خصوصیات فیزیکی – شیمیایی بر روی این ارقام ، مشخص کرد که ارقام نرعقیم جدید با نام «ندا A»، «نعمت A» و «فجر A» فقط درصفت باروی با ارقام والد معمولی خود تفاوت دارند . این لاین های جدید با عقیمی صددرصد دانه گرده و پایدار و برخوردار از ارتفاع بوته ، طول دوره رشد ، و صفات کیفی مناسب معرفی می گردند . از این ارقامجهت تلاقی با ارقام والدینی برای تولید هیبریدهای برتر و تولید بذر هیبرید استفاده خواهد شد.