سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: اولین همایش ملی حبوبات

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

پیام پزشکپور – مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان
حسین پیرداده – مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان
طهماسب حسین‌پور – سازمان جهاد کشاورزی لرستان
محمدرضا جهانسوز – دپارتمان زراعت، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج

چکیده:

قسمتهای زیادی از نواحی ایران دارای شرایط آب و هوایی خشک و نیمه خشک می‌باشد. بارندگی سالیانه کشور ایران در حدود ۲۵۰ میلی‌متر است که تقریباً ۱/۳متوسط بارندگی جهان می‌باشد. حدود ۱۶۵ میلیون هکتار (۱۱/۲ درصد) آن جهت تولید محصولات زراعی به زیر کشت می‌رود که از این مقدار ۶/۳ میلیون هکتار (۳۴%) به صورت دیم کشت می‌شود. در نواحی دیم فقط ۱/۲ میلیون هکتار آن بیش از ۴۰۰ میلی‌لیتر بارندگی دریافت می‌کند. تولید لگومها بالاخص نخود در شرایط دیم بسیار پایین است (با متوسط ۵۰۰-۴۵۰ کیلوگرم در هکتار برای نخود)، که دلیل اصلی آن استرسهای محیطی مانند (سرما، گرما و خشکی)، عدم دسترسی به واریته‌های مناسب، مدیریت نامناسب، و دانش پایین کشاورزان ایران می‌باشد. دو روش انتقال تکنولوژی جدید شامل اجرای آزمایشات آنفارم و بکارگیری توصیه‌های لازم می‌باشد که توسط این دو روش اطلاعات از تحقیقات به کشاورزان منتقل می‌شود که در نهایت باعث افزایش تولید می‌گردد. به منظور انتقال یافته‌های تحقیقاتی جدید که شامل واریته‌های جدید و تکنولوژی تولید محصول می‌باشد. سازمان جهاد کشاورزی و مرکز تحقیقات کشاورزی لرستان اجرای ۷۰ هکتار را در سال ۸۲-۱۳۸۱ در لرستان به عهده گرفت. نتایج تحقیقات و تکنولوژی با هم که شامل ارقام مناسب، مدیریت محصول، بکارگیری ماشین‌آلات، تاریخ کاشت، فاصله ردیف، جایگذاری کود ومقدار آن، کنترل علفهای هرز، کنترل بیماریها، کاشت و برداشت مکانیزه نخود، زمان کاشت (کاشت زمستانه نسبت به کاشت بهاره) در شرایط دیم بکار گرفته شد. هر دوی اجرای عملیات سنتی و یافته‌های توصیه شده برای تولید محصول توسط کشاورزان انجام گرفت. نتایج، تفاوت معنی‌داری بین انتقال تکنولوژی به مزارع (TTF) نسبت با مزارع با مدیریت کشاورز (FMF) نشان داد. در طول فصل زراعی مزارع بررسی شدند و توصیه‌های لازم به کشاورزان داده شد. داده‌های زراعی مختلف گزارش شده، اما مقایسه نهایی بر اساس عملکرد دانه در TTF و FMF می‌باشد. در هر محلی که نخود کشت شده۹ عملیات نهایی بر اساس عملکرد دانه در TTF و FMF مقایسه شدند. نتایج تفاوت معنی‌داری بین دو نمونه عملیات با پکیچ توصیه شده نشان داد. عملکرد دانه TTF نسبت به FMF در حدود ۶۹ درصد افزایش عملکرد داشته که از ۳۰ تا ۱۴۴ درصد افزایش عملکرد گزارش شده است. این نتایج معین می‌کند که عملکرد می‌تواند به صورت پایدار افزایش پیدا کند بوسیله بکارگیری توصیه‌ها و مدیریت زراعی در شرایط دیم.