مقاله انسان كامل از تجلي تا حلول که چکیده‌ی آن در زیر آورده شده است، در پاييز ۱۳۸۸ در پژوهشنامه ادب حماسي (پژوهش نامه فرهنگ و ادب از صفحه ۲۳۸ تا ۲۵۷ منتشر شده است.
نام: انسان كامل از تجلي تا حلول
این مقاله دارای ۲۰ صفحه می‌باشد، که برای تهیه‌ی آن می‌توانید بر روی گزینه‌ی خرید مقاله کلیک کنید.
کلمات مرتبط / کلیدی:
مقاله انسان كامل
مقاله تجلي
مقاله عشق
مقاله فنا
مقاله استغراق
مقاله شطحيات
مقاله اتحاد
مقاله حلول

نویسنده(ها):
جناب آقای / سرکار خانم: شنبه اي رقيه

چکیده و خلاصه‌ای از مقاله:
انسان، علت غايي عالم افرينش است. هر چند به صورت ظاهر در مرحله آخر افرينش قرار گرفته است ولي به حسب معني، نخستين خلقت است، زيرا مقصود از افرينش، ظهور صفات و افعال الهي است و انسان مظهر اين ظهور است. به اعتقاد مولانا، اگرچه در ظاهر ميوه از درخت پديد مي ايد، اما مقصود اصلي از درخت، ميوه است. نيز در مورد انسان اوست كه علت نهايي و ثمره افرينش است. اين انسان كه علت غايي افرينش است، محل تجلي صفات و اسما و افعال حقيقت مطلق است، اما دريغا كه در تكاپوي زندگي مادي از لطيف ترين حقيقت روحاني خويش غافل گشته و مرات ضميرش كه تماشاگه جلوه هاي سرمدي بود، از غبار تعينات مادي، پوشيده گشته است:
عشق خواهد كين سخن بيرون بود
اينت داني چرا غمار نيست
                        اينه غماز نبود چون بود
زان كه زنگار از رخش ممتاز نيست
زدودن اين غبار، نتيجه شور و شوقي است كه آدمي در رهايي از خود و نيل به عالم ملكوت دارد. با اين شوق رهايي چنان در عرصه كشاكش تعينات نفس و جان، هم سو با جان به مقابله با نفس برمي خيزد كه به مرحله فنا و بي خودي دست مي يابد تا اين كه قبل از آن كه بميرد و قالب تن را رها كند، وجود را با هر چه در آن است از جسم و جان به پرواز در مي آورد و مصداق اين حديث مي گردد:
«موتوا قبل ان تموتوا» مولانا نيز با طرح داستان هايي چون بازرگان و طوطي و … نشان مي دهد كه غايت سلوك عارف همين مرگ ارادي است. اين همان فناي در وجود معشوق است كه اتصال را براي او ممكن مي سازد. در اين مقام است كه سالك به شهود مي رسد و آن چه مي بيند و مي شنود و انجام مي دهد در حقيقت به حق است نه به خود. به نوعي استغراق مي رسد كه ناشي از حيرت عارف از مشاهده جلال حق است.
رو كه بي يسمع و بي يبصر توي
                        سر توي چه جاي صاحب سر توي
در اين مقام اگر عارف بخواهد غوغاي درونش را بازگو كند از آن جايي كه درك اين عالم بي متنها وراي حد آدم خاكي است و فقط عارف كامل ان را درك مي نمايد، سخنان او صورت شطحيات بخود مي گيرد وگرنه از ديد مولانا، نغمه اي كه در درون انسان كامل است، انعكاس نغمه حق است و سخن حلاج در حقيقت اواي مرتعش تارهاي وجودش بود، وجودي كه بي خودي را تجربه مي كرد، او نبود، حق بود.
برمن از هستي من جز نام نيست
                        در وجودم جز تواي خوش كام نيست
به اعتقاد مولانا آن چه در اين كمال، عارف بدان مي رسد، استغراق در ذات حق است نه حلول زيرا در اين مرتبه عارف به حق مي پيوندد، جز به كل مي رسد نه آن كه كل گردد يا حق گردد.