انواع روش های تحقیق

تحقیق تاریخی

از آن دست تحقیقاتی است که در مورد موضوعی معین که در گذشته و در یک مقطع زمانی مشخص اتفاق افتاده است، صورت میگیرد. از آنجا که در فاصله دو زمان مشخص در گذشته، رویدادهایی به وقوع پیوسته است، بنابراین تلاش محقق در روش تحقیق تاریخی بر آن است که حقایق گذشته را از طریق جمع آوری اطلاعات ارزشیابی و بررسی صحت و سقم این اطلاعات، دلایل مستدل و تجزیه و تحلیل آنها، به صورت منظم و عینی ارائه کند و نتایج پژوهشی قابل دفاعی را در ارتباط با فرض یا فرض های ویژه تحقیق نتیجه بگیرد.

ویژگی های تحقیق تاریخی

۱- پژوهشی تاریخی به اطلاعاتی بستگی دارد که توسط دیگران جمع آوری یا مشاهده شده است. بنابراین اولین وظیفه محقق تاریخی بررسی در مورد درستی، اعتبار و معنی دار بودن این

۲- اطلاعات مورد نیاز در پژوهش تاریخی را میتوان از دو منبع یا مأخذ به صورت زیر به دست آورد:

الف- منابع دسته أول:

۱- اسناد و مدارکی که توسط ناظران واقعی واقعه ضبط و نوشته شدهاند و اکنون اسناد آنها موجود است.

۲- بقایایی که از فرد یا گروه به جا مانده است. مانند فسیل ها، اسکلتها، ابزارها، لباسها، ساختمانها، تصاویر، نقاشیها، سکه ها و غیره.

۳- گواهی شفاهی فرد ناظر در جریان وقوع حادثه، معمولاً کسب این اطلاعات از طریق مصاحبه شخصی صورت میگیرد.

ب – منابع دست دوم:

این منابع گزارش هایی است که گزارشگر آن ناظر عینی واقعه نبوده و امکان دارد گزارش مذکور بر اساس مصاحبه ای با مشاهده کننده واقعی حادثه تهیه و تنظیم شده باشد یا گزارشگر، گزارش این فرد را مطالعه کرده است.

۳- در تحقیقات تاریخی محقق از طریق دو نقد اساسی، اطلاعات به دست آمده را ارزشیابی میکند:

الف – نقد ظاهری یا خارجی: محقق میکوشد تا برای این سؤال، پاسخی بیابد که آیا این سند و مدرک یا شیء باقی مانده واقعی و اصلی است.

ب – نقد درونی یا داخلی: در اینجا محقق تلاش می کند که به این سؤال پاسخ گوید که گرچه این سند و مدرک یا شیء باقی مانده واقعی و اصیل است ولی آیا تصویری واقعی از آن واقعه ارائه می دهد؟ در اینجا مسئله ارزشیابی و بررسی اصالت مدرک به دست آمده مطرح نیست، بلکه چگونگی انگیزهها، تعصبات و محدودیتهای گزارشگر مطرح می شود. زیرا در موارد اخیر ممکن است سبب غلو گزارشگر یا نادیده انگاشتن یک اطلاع خاص گردد.