سال انتشار: ۱۳۸۲

محل انتشار: هفتمین همایش انجمن زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

علی اکبر بهاری فر – دانشگاه تربیت معلم تهران، گروه زمین شناسی
حسین معین وزیری – دانشگاه تربیت معلم تهران، گروه زمین شناسی

چکیده:

ژئوترموبارومتری سنگهای دگرگونی یکی از ابزارهای مهم و اساسی برای درک تحولات زمین شناسی یک منطقه به شمار می آید، اما متاسفانه در ایران کمتر مورد توجه قرار گر فته است. بهمین دلیل، تکامل دگرگونی بخشهای مهمی از ایران در هاله ای از ابهام قرار دارد. در این مقاله، ضمن اشاره به ژئوترموبارومتری سنگهای دگرگونی منطقه همدان (بخشی از زون سنندج – سیرجان) بر اهمیت ترکی کانیها در محاسبات مذکور تاکید شده است. کالیبراسیونهای مختلف ژئوبارومتر GAPS بعنوان یکی از روشهای متداول ژئوبارومتری سنگهای پلیتی که در طیف وسیعی از فشار و حرارت کاربرد دارد، در خصوص ۲۴ نمونه از سنگهای دگرگونی منطقه همدان مورد آزمایش قرار گرفته است. نتیجه محاسبات نشان می دهد که در بعضی از نمونه ها به دلیل پائین بودن مقادیر گراسولار در گارنت یا مقدار آنورتیت در پلاژیوکلاز ، فشارهای بدست آمده غیر واقعی بوده و قابل استفاده نمی باشند. بر مبنای این محاسبات ، برای اینکه بتوان به نتایج حاصل از ژئوبارومتر GAPS استناد نمود، باید مقدار گراسولار در گارنتبیش از ۳ درصد، مقدار آنورتیت در پلاژیوکلاز بیش از ۱۵ درصد و مقدار Xan, Xgross بیش از ۰/۰۱۰ باشد. در غیر این صورت دقت بارومتری کاهش یافته وبسیار کمتر از دقت قابل قبول (۰/۸ کیلوبار) خواهد بود. بنابراین لازم است قبل از کاربرد نتایج این روش درمورد سنگهای دگرگونی، به محدودیت های آن توجه نمود.