سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: سومین همایش ملی مرتع و مرتع داری ایران

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

جابر شریفی – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل

چکیده:

چمنزارهای استان اردبیل با سطحی معادل ۲۵۰۰۰۰ هکتار حدود ۲۵ درصد از مراتع استان را در بر می گیرند که بصورت پراکنده بیشتر در دامنه های شمالی و شرقی سبلان، اراضی هموار سرکوه ها، کف و سواحل رودخانه ها قرار دارند. بمنظور شناسایی، تعیین گونه های غالب و همراه، میزان تولید علوفه و نظام های بهره برداری از چمنزارها، محل های الگو جهت نمونه گیری انتخاب شد و ویژگی های مربوط به پوشش گیاهی از قبیل: نوع گونه ها، فرم های رویشی و میزان تولید علوفه، از طریق نمونه گیری تصادفی با استفاده از ترانسکت و کوادرات اندازه گیری گردید. از نتایج بررسی چنین برمی آید که میزان تولید چمنزارها بالغ بر ۲۰۰۰ کیلو گرم (اطلاعات مربوط به نظام های بهره برداری از طریق مطالعات صحرائی و مصاحبه با دامداران) علوفه خشک درهکتار است، ضمن اینکه در صورت مساعد بودن شرایط آب و هوائی در طول فصول بهار و تابستان و پاییز نیز رویش ادامه دارد. از نظر فرم رویشی، همی گریپتوفیت ها (غالباً گندمیان چند ساله) و تروفیت ها (یکساله ها) سهم بیشتری را در پوشش گیاهی داشته است. این چمنزارها عموماً توسط دو گروه عمده از دامداران یعنی دامداران روستایی و عشایری مورد بهره برداری قرار می گیرند، روش های بهره برداری به دو طریق یعنی چرای مستقیم دام و جمع آوری و ذخیره علوفه است. فصل استفاده از مراتع تابع شرایط اقلیمی است و در طول سال متناسب با شرایط آب و هوایی مورد بهره برداری قرار می گیرند. چرای زودرس و مداوم و برداشت علوفه جهت ذخیره زمستانی یک روش معمول بشمار می رود که این کار موجب کاهش تولید علوفه و بعضاً تخریب چمنزارها شده است.