سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: سومین همایش ملی مرتع و مرتع داری ایران

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

محمدعلی دهقانی تفتی – کارشناس ارشد بخش منابع طبیعی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی یزد
ناصر انصاری – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد
ناصر باغستانی میبدی – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد
محمد ابوالقاسمی – عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع

چکیده:

حساسیت انواع مراتع در برابر عوامل تخریب یکسان نیست. برای بهره وری در مدیریت، حفاظت و توسعه مراتع هر منطقه لازم است این حساسیت اندازه گیری و اولویت ها معلوم گردد. برای تعیین اولویت های حفاظتی در مراتع استان یزد، محدوده ای به مساحت ۱۱۳۰۰۰ کیلومتر مربع انتخاب شد و با استفاده از نقشه تقسیمات نواحی آب و هوایی ایران (تهیه شده توسط هنری پابو)، ۴ زیرناحیه عمده آب و هوایی شامل مناطق نیمه بیابانی، استپی، نیمه استپی و جنگل های خشک کوهستانی در محدوده مطالعاتی شناسایی گردید. در هر یک از نواحی مذکور به تعداد لازم مرتع نمونه انتخاب و میزان تولید علوفه، تاج پوشش و خوشخوراکی آنها از طریق پلات های نمونه اندازه گیری شد. این سنجش در مراتع مرجع نیز انجام گرفت و تفاوت های موجود محاسبه و بعنوان شاخص برای نتیجه گیری استفاده شد. این مقایسه نشان داد که مراتع نیمه بیابانی و استپی در ۳۰ سال اخیر کمترین آسیب را از نظر تولید علوفه و تاج پوشش و خوشخوراکی داشته، در حالیکه مراتع نیمه استپی و جنگل های خشک کوهستانی در مقایسه با مراتع مرجع بیشترین تغییر را داشته است، بطوریکه میزان حساسیت ناحیه جنگل های خشک کوهستانی ۱۳۲ برابر ناحیه نیمه بیابانی و استپی بوده است. تفاوت هایی که مشاهده شد اهمیت توجه مدیران حفاظت منابع طبیعی به این اولویت بندی را نشان می دهد که در اصل مقاله بطور مفصل خواهد آمد.