سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: هشتمین همایش انجمن زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

ایرج پیروز – دانشگاه صنعتی شاهرود

چکیده:

قنات های واقع در نزدیک سطح زمین، در صورتی که در روی آنها ابنیه و یا راههای ارتباطی احداث گردند، باعث می شوند که سطح زمین مذکور نشست نماید و در نتیجه ابنیه و راههای یاد شده تخریب گردد. لذا قبل از اقدام به احداث هرگونه بنا و راه، می بایستی اول از عدم وجود قناتهای فوق الذکر در زیر سطح زمین مورد نظر اطمینان حاصل گردید و بعد نسبت به احداث ابنیه و راههای یاد شده اقدام نمود. هفد از ارائه این مقاله، معرفی یک روش ساده و مقرون به صرفه ژئوفیزیک جهت اکتشاف قناتهای یاد شده می باشد. در این تحقیق با تاوجه به اینکه یک قنات ابدار را می توان با یک استوانه افقی طویل که نسبت به محیط در بر گیرنده اش دارای مقاومت ویژه الکتریکی کمتری می باشد، مشابه فرض نمود، لذا از مدلهای ریاضی می توان جهت اکتشاف اینگونه قناتهااستفاده نمود. توسط مدلهای ریاضی مذکور، احتامال اکتشاف این فناتها را با توجه به شعاع و عمق آنها از سطح زمین، توسط آرایش گرادیان، مورد بررسی قرار داده و نتیجه گرفته شده است که حداکثر عمق اکتشاف این قناتها فقط چهار برابر شعاع آنها می باشد. برای دستیابی به عمق اکتشاف بیشتر، بطوریکه نتایج این تحقیق نشان می دهد، می بایستی از دو آرایش متقارن نیم شلومبرگر استفاده شود. توسط یک مطالعه موردی بر روی یک قنات آبدار نشان داده شده است که توسط بکارگیری آرایش اخیر الذکر می توان عمق اکتشاف را به بیشتر از ۱۳ برابر شعاع قنات افزایش داد که برای دستیابی به هدف فوق الذکر روش مناسبی می باشد.