سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: نخستین کنگره انجمن ژئوپلتیک ایران

تعداد صفحات: ۲۰

نویسنده(ها):

دکتر محسن رضایی – دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام

چکیده:

پس از فرو پاشی شوروی و نظام دوقطبی، دو تفکر همزمان شکل گرفت:
۱- تفکر هژمونی مطلق و نظام تک قطبی سلسله مراتبی
۲- تفکر منطقه گرایی و نظم منطقه ای
به دلیل ناکامی های آمریکا در آفریقا، و بالکان و عراق، تا قبل از ۱۱ سپتامبر، و بالا بودن خزینه های پیگیری هورمونی مطلق در جهان، همچنین نبودن یک تهدید جدی مانند کمونیسم، تفکر هژمونی مطلق تضعیف و تفکر نظم منطقه ای رشد قابل توجهی یافت. ظهور نئوکانها در امریکا و ارائه پروژه قرن جدید امریکایی برای احیاء و تقویت و پیاده کردن نظم هژمونیک مطلق دجهانی صورت گرفت. حادثه ۱۱ سپتامبر ظرفیت ذهنی مناسبی را در جامعه آمریکا و افکار عمومی جهان برای پیگیری پروژه آنان بوجود آورد. بنابراین پس از ۱۱ سپتامبر، تفکر هژمونی مطلق جهانی تقویت شد و نظم منطقه ای تضعیف گشت اما امروزه پس از حوادث افغانستان و به خصوص عراق، و ناتوانایی آمریکا در تحقق یک دموکراسی مطلوب در افغانستان و عراق، مجددا تفکر نظم منطقه ای تقویت خواهد شد. طبق گزارش سازمان تجارت جهانی ۷۶ مورد همکاری منطقه ای شکل گرفت و ۷۰ درصد تجارت جهانی در قالب همکاری های منطقه ای است.