سال انتشار: ۱۳۷۳

محل انتشار: سومین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران

تعداد صفحات: ۲۳

نویسنده(ها):

بهمن اهدائی – بخش گیاهشناسی و علوم گیاهی دانشگاه کالیفرنیا – ریورساید

چکیده:

ارقام گندم معمولی بهاره برای بازدهی مصرف آب WUE تنوع ژنتیکی نشان میدهند برای مطالعه این تنوع بازدهی مصرف آب و اجزا آن مشخص و تعریف میشوند WUE عبارتست از: نسبت عملکرد دانه به مقدارآب مصرفی مجموعه تبخیر و تعرق اجزااولیه WUE عبارتنداز: بازدهی تبخیر و تعرق ETE=نسبت کل ماده خشک به تبخیر و تعرق و شاخص برداشت HI=نسبت عملکرد دانه به کل ماده خشک بنابراین WUE=ETE×HI چنانچه بتوان آب مردتعرق گیاه و یا آب تبخیر شده را ازآب تبخیر و تعرق تفکیک کرد انگاه مدل گسترده WUE عبارت خواهد شد ازWUE=UE×TE×HI که دراین مدل UE بازدهی جذب آب نسبت آب موردتعرق به آب مصرفی و tE بازدهی تعرق نسبت کل ماده خشک به آب موردتعرق می باشند درازمایش گلخانه ای اهدایی و وینز ۱۵ که تحت شرایط آب کافی انجام شد ارقام پالند قدیمی نسبت به ارقام پاکوتاه جدید ازبازدهی تبخیر و تعرق بیشتری ۳/۹۵ علیه ۲/۶۷گرم ماده خشک به کیلوگرم آب مصرفی برخوردار بودند ولی میانگین شاخص برداشت آنها بمراتب کمتر ازمیانگین شاخص برداشت ارقام پاکوتاه بود ۰/۳۵علیه ۰/۵۳ حدود ۵۹درصد و ۴۱درصد ازتنوع مشاهده شده درWUE دراین ازمایش بترتیب توسط بازدهی تبخیر و تعرق و شاخص برداشت قابل توصیف بود همبستگی بین این دوصفت منفی و معنی دار بود درازمایش گلخانه ای اهدایی و وینز ۱۸ که تحت شرایط آب کانی و خشکی انجام گرفت حدود ۸۱-۸۵ درصد ازتنوع مشاهده شده درWUE توسط شاخص برداشت و بقیه توسط بازدهی تبخیر و تعرق قابل توصیف بود همبستگی منفی بین این دوصفت دراین بررسی معنی دارنشد کاربرد مدل گسترده WUT درازمایشهای مزرعه ای سدیکی و همکارانش ۲۹ وکاندون وهمکارانش ۱۱ نشان میدهد که تنوع ژنتیکی برای بازدهی جذب آب درمیان ارقام گندم معمولی بهاره نسبتا بسیارکم می باشد برای افزایش WUE ودرنتیجه افزایش مقاومت به خشکی درگندم بهاره باید ازطریق پیشبرد بازدهی تعرق یابازدهی جذب آب و یاهردواقدام کرد