سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: نهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

محمدحسین عالم خومرام – مربی پژوهش و عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر‐ کرج،
بهرام علیزاده – استادیار پژوهش و عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر‐ کرج
فرزاد جاویدفر – استادیار پژوهش و عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر‐ کرج
حسن امیری اوغان – مربی پژوهش و عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر‐ کرج،

چکیده:

به منظور برآورد اجزای واریانس ژنتیکی و وراثت پذیری صفات مهم کلزا، در سال زراعی ۸۲-۱۳۸۱ بذور نه والد به همراه ٧٢ تر کیب F٢ آن ها در قالب طرح لاتیس ساده با دو تکرار ک شت شد . در طول فصل رشد صفات مختلف از قبیل عملکرد دانه ، تعداد خورجین در ساقه اصلی ، تعداد خورج ین در شاخه های فرعی ، تعداد شاخه هایفرعی، وزن هزار دانه ، ارتفاع اولین خورجین از سطح زمین ، طول شاخه از اولین خورجین تا انتهای ساقه اصلی و ارتفاع بوته مورد اندازه گیری قرار گرفت . واریانس ژنوتیپ ها برای کلیه صفات از نظر آماری معنی دار بود، بنابراین تنوع ژنتیکی بالایی در بین ژنوتیپ ها وجود داشت. تجزیه دیالل به روش اول گریفینگ مدل مخلوط B نشان داد که برای اغلب صفات، سهم واریانس غالبیت بیشتر از واریانس افزایشی بود . میانگین درجه غالبیت صفات نیز اثر فوق غالبیت و در نتیجه اهمیت بیشتر غالبیت ژنی را در کنترل ژنتیکی عملکرد دانه و برخی اجزای آن نشانداد، ولی به علت انحراف از فرضیات مدل ، به نظر می رسد که این فوق غالبیت از نوع کاذب باشد . مقادیر وراثت پذیری عمومی کلیه صفات به جز وزن هزار دانه بالا بود (بیشتر از ٧٠ درصد )، حال آ نکه وراثت پذیری خصوصی صفات به جزء ارتفاع بوته (۴۰/۲۷ درصد ) و ارتفاع اولین خورجین(۳۹/۳۶ درصد ) پایین برآورد شد که نشان دهنده تاثیر بیشتر اثرهای محیطی و اثرهای ژنتیکی غیر افزایشی در کنترل ژنتیکی آن ها می باشد. بنابراین به نظر می رسد که جهت افزایش عملکرد کلزا روش های مبتنی بر گزینش چندان موثر نبوده و بایستی از طریق تولیدهیبرید و بهره برداری از اثرات غالبیت ژن ها اقدام نمود.