سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: دومین کنفرانس مدیریت منابع آب

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

جهانگیر عابدی کوپایی – دانشیار گروه آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان
فرحناز سهراب – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی کرج

چکیده:

با رشد نرم افزارهای کامپیوتری در زمینه های مختلف آب و خاک و از جمله هیدرولوژی آبهای سطحی و زیر زمینی و حرکت املاح در خاک، مدل های ریاضی مشخصه رطوبتی خاک که در این گونه نرم افزارهای استفاده زیادی دارد، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. به دلیل تغییر پذیری زمانی و مکانی ویژگی های هیدرولیکی خاک، اندازه گیری مستقیم آنها پر هزینه و زمان بر می باشد. بنابراین استفاده از روش های غیر مستقیم به جای اندازه گیری مستقیم اجتناب ناپذیر است. یکی از این روش های غیر مستقیم ایجاد و استفاده از توابع انتقالی خاک (PTF) است. در این توابع ابتدا رابطهبین رطوبت (تتا)، پتانسیل ماتریک (h) و هدایت آبی (K) بر اساس یکی از مدل های موجود به دست می آید. سپس پارامترهای مدل مربوطه را به عنوان متغیرهای وابسته در نظر گرفته و توابع انتقالی مورد نظر ایجاد می شوند. هدف از این تحقیق تخمین پارامترهای هیدرولیکی خاک در سه نوع باع خاک (لوم شنی، لوم رسی شنی و لوم رسی سیلتی)، حوزه آبریز اردستان اصفهان تحتبرازش مدل های برنامه RETC بود. پس از برازش مدل ها بهترین مدل برای هر نوع بافت خاک تعیین گردید. نتایج حاصل از براز مدل هانشان داد در بافتلوم شنی با توجه به حداقل مجموع مربعات (SSE)؛ مدل بروکس و کوری (n به بینهایت) و وان گنوختن با m و n محدود شده نسبت به حالت تجربی دارای بهترین برازش بوده اند. مدل بروکس و کوری در خاک های درشت بافت با دامنه محدود توزیع اندازه ذرات در مقایسه با مدل های دیگر به علت سهولت اندازه گیری فشار ورود هوا دارای برازش بهتری می باشد. در بافت لوم رسی شنی به علت محدود بودن داده های منحنی رطوبتی، مدل گنوختن با m و n محدود شده (m=1-2/n) دارای بهترین برازش بود. در بافت لوم رسی سیلتی با توجه حداقل مجموع مربعات (SSQ) مدل های وان گنوختن با m و n محدود شده (m=1-2/n) و وان گنوختن با m وn متغیر دارای بهترین برازش هستند. در این خاک مقدار آلفا کاهش یافته است که نشان دهنده بالا بودن فشار ورود هوا می باشد. با توجه به اینکه سه بافت خاک فوق از خاکهایغالب منطقه مورد بررسی می باشد، نتایج بدست آمده می تواند در مدل سازی طرح های عمرانی منطقه، از جمله تغذیه مصنوعی منابع آب زیر زمینی استفاده شود.